B:ầ:u 3 tháng, tôi chịu đựng sự t:ủi nh:ục khi bị mẹ chồng bắt đi cổng sau vào nhà. Một năm sau, em gái chồng cũng mang th:ai về, nhưng yêu cầu từ nhà thông gia đưa ra đã khiến mẹ chồng tôi ch:ế:t lặng. Sự tr:ớ t:rêu và c:ay đ:ắng đã ập đến như một “quả b:áo”.

B:ầ:u 3 tháng, tôi chịu đựng sự t:ủi nh:ục khi bị mẹ chồng bắt đi cổng sau vào nhà. Một năm sau, em gái chồng cũng mang th:ai về, nhưng yêu cầu từ nhà thông gia đưa ra đã khiến mẹ chồng tôi ch:ế:t lặng. Sự tr:ớ t:rêu và c:ay đ:ắng đã ập đến như một “quả b:áo”.

Dưới ánh trăng mờ nhạt treo lơ lửng trên cành cây khô, chiếc cổng sau cũ kỹ lại mở ra, kẽo kẹt như tiếng thở dài mệt mỏi. Tôi, với cái bụng nhấp nhô của tháng thứ ba th:ai kỳ, bước chân qua khe cửa hẹp, cảm giác lạnh lẽo từ bờ tường rêu phong thấm vào tận xư:ơng c:ốt.

“Mày lại lề mề. Tưởng cái bụng đó là cái lý do để chậm chạp à? B:ầu là b:ầu con nhà người ta, chứ đây là phúc nhà mình, không được làm hỏng việc,” tiếng bà mẹ chồng o:ang oa:ng từ trong nhà vọng ra, mang theo cái âm hưởng sắc lạnh quen thuộc.

Tôi cúi đầu, vâng một tiếng lí nhí. T:ủi nh:ục như một lớp áo choàng nặng trĩu quấn chặt lấy tôi, từng bước chân vào nhà đều là một sự giày vò. “Con biết rồi, thưa mẹ.”

Bà khịt mũi, li:ếc nhìn tôi từ đầu đến chân với ánh mắt khi:nh mi:ệt. “Biết thì làm ơn giữ cái nết ăn nết ở cho phải phép. Đã không có cái danh chính ngôn thuận từ đầu, thì đừng có mơ mộng được đường hoàng như con dâu nhà người ta. Cổng sau là phận của mày, nhớ cho kỹ.”

Chồng tôi, anh Minh, đứng đó, nhìn tôi bằng ánh mắt bất lực pha lẫn chút hổ thẹn, nhưng rồi anh lại quay đi, tránh né sự đối mặt. Sự im lặng của anh còn đau đớn hơn bất kỳ lời mắ:ng nhi:ếc nào.
“Cô ta nói đúng đấy, chị dâu à,” giọng nói lảnh lót, mỉ:a m:ai của em chồng, Hạnh, vang lên. Cô ta đang sơn móng tay, ngón tay thon thả phe phẩy. “Chị nghĩ mình là ai? Từ đâu đến? Chị nên biết ơn vì cái bụng đó, nếu không, chị còn chẳng có cơ hội đứng ở cái xó bếp này. Người ta bảo ‘ngưu tầm ngưu, mã tầm mã,’ chị nhỉ?”
Tôi siết chặt bàn tay, móng tay hằn sâu vào d:a thị:t. Cảm xúc u:ất ngh:ẹn dâng lên cuống họng, nhưng tôi nuốt xuống, chỉ dám đáp lại bằng một giọng thật bình tĩnh: “Em nói đúng, tôi biết phận. Việc nhà tôi sẽ làm chu đáo, mẹ yên tâm.”

Mẹ chồng cười khẩy: “Phải biết thế. Thôi đi lo cái bữa tối đi. Đừng để nó d:ở t:ệ như cái cách mày vào nhà này.”

Cánh cửa bếp lạnh lẽo như thể đóng sầm lại mọi hy vọng. Tôi đứng đó, cảm giác cô đơn bủa vây, nước mắt chực trào nhưng tôi cố nén lại. “Không được khóc. Vì con,” tôi tự nhủ thầm, nhìn xuống cái bụng đã bắt đầu lớn dần, nơi có sinh linh bé b:ỏ:ng là động lực duy nhất để tôi chịu đựng tất cả.

Thời gian trôi qua, con trai tôi ra đời trong niềm vui lặng lẽ của tôi và sự hờ hững của mẹ chồng. Bà vẫn lạnh nhạt, nhưng ít nhất, tôi đã có một “tấm khiên” bảo vệ mình. Cuộc sống vẫn tiếp diễn với những lời cằn nhằn, những cái liếc mắt khi:nh mi:ệ:t, và cánh cổng sau vẫn là lối đi duy nhất của tôi.

Rồi một ngày, định mệnh gõ cửa với một cú s:ố:c không ai ngờ tới.
Khoảng một năm sau khi con trai tôi chào đời, một buổi sáng, tiếng xe ô tô dừng lại trước cổng chính vang lên rộn rã, khác hẳn sự im ắng thường ngày. Mẹ chồng tôi mừng rỡ chạy ra, cứ ngỡ là khách quý.

Nhưng người bước xuống xe không ai khác chính là Hạnh, em chồng tôi. Cô ta, trong chiếc váy rộng thùng thình, cố gắng che đi cái bụng đã lộ rõ ràng. Tôi đứng nép trong bếp, dõi theo.
“Mẹ! Con về rồi!” Hạnh chạy ào vào, ôm chầm lấy mẹ chồng.
Mẹ chồng tôi tròn mắt kinh ngạc, rồi nét mặt bà giãn ra thành nụ cười rạng rỡ, nhưng xen lẫn chút lo lắng: “Trời đất, cái con bé này! Sao lại về đột ngột thế? Mà… cái bụng này là sao?” Bà vội vàng đưa mắt nhìn xung quanh.

“Con có bầu rồi mẹ ơi! Ba tháng rồi!” Hạnh thản nhiên nói, giọng đầy vẻ tự hào.

Mẹ chồng tôi bối rối nhưng mừng rỡ, vội kéo Hạnh vào nhà, không quên liếc nhìn tôi đang đứng im lặng trong góc. Bà rỉ tai Hạnh: “Tốt, tốt quá! Nhưng sao không thấy bên nhà trai đưa về? Con bé này, sao lại không nói với mẹ sớm!”
“Thì con muốn tạo bất ngờ cho mẹ,” Hạnh đáp tỉnh bơ, rồi cô ta dừng lại, hít một hơi thật sâu, nét mặt cô ta bỗng trở nên rạng rỡ, khác hẳn vẻ mỉ:a m:ai ngày nào. “Và con sẽ vào bằng cổng chính, mẹ nhé!”

“Đương nhiên rồi, con gái mẹ có thai, đường hoàng như thế, phải vào cổng chính!” Mẹ chồng tôi cười xòa, nhưng ánh mắt lại lo lắng liếc về phía cổng sau cũ kỹ, nơi tôi vẫn thường bước vào.
Vài ngày sau, gia đình mẹ chồng tôi tổ chức buổi gặp mặt với nhà thông gia tương lai. Không khí ban đầu có vẻ vui vẻ, nhưng tôi cảm nhận được sự căng thẳng đang âm ỉ. Tôi pha trà, đặt lên bàn, rồi lui về phía sau lắng nghe.

Cha của chàng rể tương lai, ông Quyết, một người đàn ông trung niên với vẻ ngoài nghiêm nghị, đặt tách trà xuống. Sự im lặng nặng nề bao trùm căn phòng.

“Thưa ông bà,” ông Quyết cất tiếng, giọng nói dứt khoát, “Chúng tôi đến đây hôm nay không phải để bàn chuyện cưới xin.”
Mẹ chồng tôi s:ữ:ng s:ờ: “Ông Quyết nói gì lạ vậy? Hai đứa đã có với nhau… đã có th:a:i rồi cơ mà?”

“Chính vì có th:a:i, nên chúng tôi mới phải có thái độ rõ ràng,” mẹ của chàng rể xen vào, giọng bà lạnh lùng, không hề che giấu sự khó chịu.

Bà Quyết nhìn thẳng vào mắt mẹ chồng tôi, từng lời nói ra như những nhát dao sắc lẹm:

“Gia đình tôi vốn trọng gia phong. Việc con gái bà có bầu trước khi cưới đã là một vết nhơ khó gột rửa. Tuy nhiên, vì đứa bé là giọt máu nhà họ Quyết, chúng tôi sẽ trách nhiệm. Nhưng có một điều kiện duy nhất, nếu bà không đồng ý, chúng tôi sẽ đưa con trai mình đi nước ngoài ngay lập tức, đứa trẻ này coi như không liên quan đến nhà tôi nữa.”

Mẹ chồng tôi run rẩy, giọng lạc đi: “Điều kiện… điều kiện gì mà nghiêm trọng vậy ông bà?”

Ông Quyết nhấp một ngụm trà, dửng dưng buông một câu khiến cả căn phòng như rơi vào hố băng:

“Con Hạnh phải đi vào nhà tôi bằng cổng sau. Và suốt đời này, nó không được phép bước qua cổng chính của nhà họ Quyết.”

Mẹ chồng tôi đứng bật dậy, mặt cắt không còn giọt máu: “Ông bà nói gì cơ? Con Hạnh nhà tôi là lá ngọc cành vàng, sao có thể chịu sự sỉ nhục đó? Chuyện đi cổng sau chỉ dành cho những loại người… những loại người…”

Bà bỏ lửng câu nói, vì chợt nhận ra ánh mắt của tôi đang nhìn bà từ phía sau cánh cửa bếp. Cái “loại người” mà bà định nói, chính là tôi – người dâu con đã bị bà ép đi cổng sau suốt hơn một năm qua.

Mẹ chàng rể tương lai cười nhạt: “Bà thông gia à, nghe nói ở nhà này bà cũng giữ nề nếp đó rất kỹ mà? Chính bà là người bảo ‘đã không danh chính ngôn thuận thì đừng mơ đường hoàng’. Con Hạnh nhà bà tự dâng thân, có bầu trước thì cũng khác gì con dâu bà đâu? Nếu bà thấy đó là sự sỉ nhục, vậy bấy lâu nay bà đang sỉ nhục ai? Nhà tôi làm vậy là theo đúng ‘phong cách’ dạy bảo của bà đấy thôi.”

Bà Ngọc (mẹ chồng tôi) ngã quỵ xuống ghế, miệng lắp bắp không thành lời. Hạnh – cô em chồng vốn lả lướt, tự cao – giờ đây oà khóc nức nở, bám lấy tay mẹ: “Mẹ ơi, con không đi cổng sau đâu! Nhục nhã lắm mẹ ơi! Bạn bè nhìn vào con biết giấu mặt vào đâu?”

Bà Ngọc quay sang nhìn tôi, ánh mắt đầy sự cầu khẩn nhưng cũng tràn ngập nỗi nhục nhã ê chề. Bà muốn mắng, muốn chửi nhà thông gia, nhưng mỗi lời họ nói ra đều là “gậy ông đập lưng ông”, là tấm gương phản chiếu chính sự tàn nhẫn mà bà đã dành cho tôi.

Tôi chậm rãi bước ra từ góc bếp, tay vẫn bế đứa con trai nhỏ. Tôi không cười nhạo, cũng không mỉa mai, chỉ nhẹ nhàng nói:

“Mẹ ạ, cổng sau lạnh lẽo lắm, rêu phong và tối tăm. Con đã đi qua đó suốt một năm rưỡi, mỗi ngày đều cảm thấy mình không bằng một người dưng. Hôm nay nghe em Hạnh cũng phải chịu cảnh đó, lòng con cũng xót xa. Nhưng hóa ra… ‘phong tục’ nhà mình lại lan sang tận nhà thông gia nhanh đến thế.”

Ông bà Quyết đứng dậy, dứt khoát: “Bà cứ suy nghĩ đi. Muốn con cháu có dòng giống thì chấp nhận đi cửa sau, không cưới xin rình rang, chỉ làm mâm cơm báo cáo tổ tiên là xong. Còn không, coi như hôm nay chúng tôi chưa từng đến đây.”

Họ rời đi, để lại một đống đổ nát trong phòng khách. Bà Ngọc ôm lấy Hạnh, hai mẹ con khóc không thành tiếng. Sự trớ trêu của số phận đã đẩy họ vào đúng cái hố mà chính tay họ đã đào để vùi dập tôi.

Đêm đó, lần đầu tiên bà Ngọc bước xuống bếp, nhìn tôi đang chuẩn bị sữa cho con. Bà định nói gì đó, rồi lại thôi, lẳng lặng quay đi. Có lẽ bà đã hiểu, cái cổng sau ấy không chỉ là một lối đi, mà là cái giá mà bà phải trả cho sự khinh miệt của chính mình.