Nuôi giấc mơ đổi đời, con gái tôi khăn gói sang Hàn xuất khẩu lao động. Những ngày đầu gọi về, nó khóc vì nhớ nhà, vì lạnh buốt mùa đông xứ người. Rồi một hôm, giọng nó bỗng khác hẳn — hồ hởi, đầy hy vọng. Nó bảo đã quen một người đàn ông tốt bụng. Ông chủ tiệm gà rán nơi nó làm thêm. Bảy mươi tuổi, góa vợ, có con riêng.

Tôi đánh rơi điện thoại.

Tai ù đặc.

– Cô… cô nói gì cơ?

Giọng người phụ nữ bên kia, nói tiếng Việt lơ lớ:

– Chị Hạnh… gặp sự cố nghiêm trọng. Gia đình chuẩn bị hộ chiếu. Càng sớm càng tốt.

Tôi không nhớ mình đã ngồi bao lâu giữa nền nhà.

Chỉ nhớ trời tối lúc nào không hay.

Ba ngày sau, tôi có mặt tại sân bay Incheon, Hàn Quốc.

Con gái tôi nằm đó.

Im lặng.

Lạnh lẽo.

Người phiên dịch nói nhỏ: “Tai nạn cầu thang. Trượt chân ban đêm.”

Tôi nhìn bàn tay nó. Vẫn là bàn tay từng nắm tay tôi đi chợ ngày bé.

Tôi không tin.

Không thể chỉ là trượt chân.

Vài người lao động Việt Nam làm cùng tiệm gà rán đến thắp nhang.

Một cô gái kéo tôi ra góc hành lang, nói rất khẽ:

– Cô ơi… chị Hạnh muốn ly hôn.

Tôi chết lặng.

– Sao?

– Ông ấy kiểm soát chị dữ lắm. Giữ hết giấy tờ. Không cho ra ngoài. Ghen tuông. Chị bảo kết hôn xong mới biết không phải thiên đường như mơ.

Tim tôi như bị bóp nghẹt.

– Còn chuyện tài sản?

Cô gái cười buồn:

– Nhà, tiệm… đứng tên các con riêng hết rồi. Chị Hạnh chỉ là người phụ giúp. Không có quyền gì cả.

Tôi ngồi sụp xuống.

Giấc mơ đổi đời… hóa ra chỉ là chiếc lồng son.

Tang lễ được tổ chức đơn giản tại một nhà tang lễ nhỏ ở thành phố nơi con tôi sống – Busan.

Người chồng bảy mươi tuổi xuất hiện với bộ vest chỉnh tề.

Ông ta cúi đầu chào tôi, nói bằng tiếng Hàn qua phiên dịch:

– Tôi rất tiếc.

Tôi nhìn ông ta thật lâu.

Một người đàn ông giàu có, thành đạt, chủ tiệm gà rán nổi tiếng khu đó.

(Kyochon Chicken cũng có cửa hàng gần đó – người ta bảo ông ta từng nhượng quyền từ chuỗi này.)

Nhưng ánh mắt ông ta… lạnh.

Tôi hỏi thẳng:

– Con gái tôi có bị bạo hành không?

Phiên dịch lúng túng.

Ông ta chỉ lắc đầu.

Không một cảm xúc.

Sau khi hoàn tất thủ tục, tro cốt con gái được đưa về quê.

Cả làng kéo đến.

Người thương xót.

Người xì xào:

– Thấy chưa, tham giàu làm gì.

– Lấy chồng hơn bốn chục tuổi, có ngày thế này.

Tôi không đáp.

Tôi chỉ lặng lẽ ôm hũ tro vào lòng.

Đêm đó, lần đầu tiên sau hai năm, tôi lấy chiếc túi đỏ trên nóc tủ xuống.

Tay run run mở nút dây.

Bên trong không phải vàng bạc.

Chỉ có một lá thư.

Chữ viết quen thuộc của Hạnh.

“Mẹ ơi,
Nếu mẹ đang đọc thư này, nghĩa là con đã đi xa.
Con biết mẹ chưa bao giờ tin con hạnh phúc.
Và mẹ đúng.
Con đã sai khi nghĩ tiền có thể mua được bình yên…”

Tôi nghẹn lại.

Nước mắt nhỏ xuống làm nhòe chữ.

“Con định ly hôn. Con đã liên hệ một trung tâm hỗ trợ phụ nữ nhập cư ở Hàn. (Korea Women’s Hotline)
Họ bảo sẽ giúp con lấy lại giấy tờ.
Nhưng con sợ.
Con sợ ông ấy không để yên…”

Tôi không thở nổi.

“Nếu có chuyện gì xảy ra, mẹ đừng oán hận ai.
Là con chọn con đường này.
Con chỉ mong mẹ hiểu…
Con không muốn cả đời quẩn quanh với cái nghèo.
Nhưng con đã đánh đổi quá nhiều.
Mẹ ơi, đừng để những cô gái khác tin rằng lấy chồng giàu là đổi đời.
Hãy kể câu chuyện của con.”

Lá thư rơi khỏi tay tôi.

Tôi gào lên trong căn nhà trống.

Một tuần sau, tôi quay lại Hàn Quốc lần nữa.

Lần này không phải để nhận tro cốt.

Mà để tìm câu trả lời.

Tôi đến trung tâm hỗ trợ phụ nữ mà con tôi từng liên hệ.

Một nhân viên xác nhận:

– Cô ấy có đến gặp chúng tôi. Rất hoảng sợ. Cô ấy nói bị theo dõi, bị đe dọa nếu ly hôn.

Cảnh sát địa phương đã điều tra lại.

Kết luận chính thức vẫn là tai nạn.

Nhưng tôi biết.

Có những “tai nạn” không bao giờ được gọi đúng tên.

Tôi trở về quê.

Ngôi nhà vẫn cũ.

Nhưng tôi không còn là người mẹ chỉ biết khóc.

Tôi bắt đầu nói.

Tôi kể câu chuyện của Hạnh trong những buổi họp phụ nữ xã.

Tôi đến trường cấp ba, nơi các cô gái mơ đi xuất khẩu lao động.

Tôi nói:

– Đừng để ai vẽ cho các con một thiên đường chỉ bằng lời hứa quốc tịch và tiền bạc.
– Hôn nhân không phải vé đổi đời.
– Và giàu có không đồng nghĩa với an toàn.

Có người bảo tôi bới lại nỗi đau làm gì.

Nhưng nếu tôi im lặng…

Thì chiếc túi đỏ kia sẽ chỉ còn là kỷ vật.

Còn tôi muốn nó trở thành lời cảnh tỉnh.

Giấc mơ đổi đời của con tôi đã kết thúc nơi đất khách.

Nhưng từ tro tàn ấy, tôi học được một điều:

Nghèo không giết người ta nhanh bằng ảo tưởng.

Và đôi khi, thứ đáng sợ nhất không phải là mùa đông xứ người…

Mà là sự lạnh lẽo trong chính quyết định của mình.