Giữa đêm khuya bác cả nguy kịch, tôi nhận cuộc điện thoại từ anh họ với những lời khó tin. Uất quá, tôi chỉ biết hỏi thẳng: nhà lầu xe sang để dành đến bao giờ mới dùng?

 Tiếng còi xe cứu thương xé toạc màn đêm tĩnh mịch của khu phố, âm thanh chói lót ấy như một điềm báo chẳng lành cứa vào không gian đặc quánh hơi sương. Bác Cả – người đàn ông cả đời tần tảo, đôi bàn tay chai sạn vì sương gió để nuôi đứa con duy nhất ăn học thành tài – vừa đổ gục xuống sàn nhà sau một cơn đột quỵ đột ngột. Trong căn phòng bệnh thơm nồng mùi hóa chất tẩy rửa, tôi cuống cuồng lo thủ tục nhập viện, đôi bàn tay run rẩy cầm xấp tiền lẻ vừa rút vội từ cây ATM đầu ngõ, mồ hôi hột lăn dài trên trán vì lo lắng cho người bác họ hiền lành.

Trong khi đó, anh Hoàn, người con trai duy nhất mà bác luôn tự hào kể với xóm giềng là “thành đạt lắm, uy tín lắm”, vẫn bặt vô âm tín giữa lúc cha mình đang cận kề cửa tử. Tôi bấm số điện thoại của anh ta đến lần thứ mười lăm, tiếng chuông chờ kéo dài dằng dặc như thử thách sự kiên nhẫn cuối cùng của tôi dành cho kẻ gọi là anh họ này. Cuối cùng, đầu dây bên kia cũng nhấc máy, nhưng chẳng phải tiếng thở phào nhẹ nhõm, mà là tiếng nhạc xập xình chát chúa hòa cùng giọng nói nhừa nhựa men rượu của kẻ đang đắm mình trong hoan lạc.

“Gì đấy Lam? Đêm hôm khuya khoắt, có chuyện gì mà gọi như cháy nhà thế? Chú không biết anh đang tiếp khách quan trọng à?” Giọng Hoàn vang lên đầy vẻ hách dịch, xen lẫn sự khó chịu vì bị phá đám giữa cuộc vui. Tôi cố kìm nén cơn giận đang bốc lên ngùn ngụt, gằn giọng: “Anh Hoàn! Bác Cả đang cấp cứu ở bệnh viện tỉnh, bác sĩ bảo phải đóng tiền tạm ứng ngay để làm thủ tục mổ gấp. Anh ở đâu sao không vào ngay đi?”

Một tiếng cười khẩy vang lên từ phía bên kia, khô khốc và đầy sự coi thường như thể mạng sống của cha mình chỉ là một trò đùa dai. “Ôi dào, tưởng gì to tát. Ông già lại bày trò để gọi anh về chứ gì? Tháng trước chả bảo đau lưng xong anh bỏ cả hợp đồng tiền tỷ về lại thấy ngồi uống trà đấy thôi. Giờ anh đang dở việc với đối tác lớn, chú cứ ứng ra vài triệu đi, sang tháng anh gửi lại cả gốc lẫn lãi. Có mấy đồng bạc lẻ mà làm như sắp tận thế không bằng, đúng là cái ngữ chưa thấy tiền to bao giờ!”

Tôi nghe sống mũi cay nồng, nhìn bóng dáng bác Cả nằm trên giường bệnh trắng toát, đơn độc và gầy gò dưới ánh đèn neon vàng vọt. Tôi không thể chịu đựng thêm sự tráo trở này, gào vào điện thoại…

“Anh nói hay nhỉ? Vài triệu? Anh có biết đây là cấp cứu đột quỵ không? Anh đi con xe tiền tỷ, ở cái biệt thự to nhất phố huyện, vậy mà giờ bố anh nằm đây chờ chết, một đồng xu dính túi anh cũng tiếc sao? Anh có còn là con người không Hoàn?”

“Lam này, chú đừng có dùng cái giọng đạo đức giả ấy mà dạy đời anh.” – Giọng Hoàn bỗng trở nên sắc lẹm, đầy mỉa mai, gạt phắt mọi sự liên đới tình thâm. “Cái nhà lầu xe sang của anh là để giao tế, để giữ cái danh giá cho dòng họ này chứ không phải để ném vào mấy cái giường bệnh vô tri. Chú là phận em, lại là dân làm thuê thấp kém, chú có bao nhiêu thì cứ bỏ ra mà thể hiện lòng hiếu thảo đi, coi như anh cho chú cơ hội ghi điểm đấy. Anh còn phải lo cái ‘mặt tiền’ cho gia đình mình, hỏng cái mặt tiền này thì cả họ nhà chú cũng bốc cám mà ăn, hiểu không?”

Máu trong người tôi sôi lên đến đỉnh điểm, sự nhẫn nhịn mười năm qua đối với cái thói sĩ diện hão của anh ta hoàn toàn tan biến trong khoảnh khắc này. Tôi gằn giọng, từng chữ thốt ra như ném đá vào mặt kẻ đối diện: “Mặt tiền? Anh nói cái mặt tiền hay cái mặt nạ nhựa rẻ tiền của anh đấy? Bố anh sắp chết đến nơi rồi mà anh vẫn lo giữ cái vỏ bọc hào nhoáng giả tạo đó à? Nhà lầu xe sang anh để dành ăn Tết hay để chờ đến lúc cúng tuần cho bác rồi mới mang xe giấy vào đốt cho người ta lác mắt?”

Bên kia đầu dây im bặt một giây, dường như sự thật trần trụi đã đâm trúng vào cái tôi kiêu ngạo của anh ta, rồi tiếng tút tút kéo dài lạnh lẽo vang lên như sự chấm dứt của một chút lương tri cuối cùng. Tôi đứng trơ trọi giữa hành lang bệnh viện, nhìn xấp tiền lẻ trong tay mà lòng đau thắt lại cho bác Cả, người đã chắt bóp từng đồng gửi cho con trai du học, để rồi nhận lại một “kiệt tác” vô ơn đến rợn người. Đêm đó, tôi và vài người anh em trong họ tự gom góp, vay mượn khắp nơi để nộp tiền viện phí, mặc kệ sự hiện diện của “đại gia” duy nhất trong nhà vẫn chỉ là con số không tròn trĩnh.

*

Những ngày sau đó, bác Cả may mắn qua cơn nguy kịch nhờ sự can thiệp kịp thời của y bác sĩ, nhưng sức khỏe ông giảm sút nghiêm trọng, nửa người bên trái không còn linh hoạt. Anh Hoàn cuối cùng cũng xuất hiện vào ba ngày sau, nhưng không phải với tư cách một người con hớt hải lo âu, mà là một “vị khách quý” đến ban ơn huệ. Anh ta bước vào phòng bệnh với đôi giày da bóng lộn phản chiếu ánh đèn, tay xách giỏ hoa quả nhập khẩu đắt tiền, miệng không ngớt than vãn về những dự án nghìn tỷ đang dang dở.

Khi bác sĩ điều trị bước vào nhắc nhở về việc cần mua thêm các loại thuốc đặc trị và đóng thêm kinh phí phục hồi chức năng, anh Hoàn lập tức thay đổi sắc mặt. Anh ta bắt đầu bài ca quen thuộc về việc “khó khăn chung của nền kinh tế”, về việc “dòng vốn đang kẹt trong các dự án bất động sản”, rồi nhìn sang tôi bằng ánh mắt ra hiệu. “Chú Lam xem thế nào hỗ trợ bác thêm ít ngày, anh đang đợi đối tác giải ngân vào cuối tháng, lúc đó anh bù lại cho cả thể, chứ giờ rút vốn lưu động ra là hỏng hết bánh kẹo ngay.”

Sự thật dần lộ diện qua những giọt nước mắt uất ức của chị dâu – người cũng đang mệt mỏi đến kiệt quệ với sự sĩ diện huyễn hoặc của chồng. Chị kể trong nức nở rằng cái xe sang ấy thực chất là mua trả góp ba năm chưa trả xong, căn biệt thự hào nhoáng thực chất đã thế chấp ngân hàng để vay nợ xoay vòng. Cái danh “đại gia” của Hoàn thực chất chỉ là một bong bóng xà phòng đầy sắc màu nhưng mỏng manh sắp vỡ, anh ta thà để bố mình dùng loại thuốc rẻ tiền nhất của bảo hiểm, còn hơn là phải bán đi chiếc đồng hồ hiệu hay bớt đi một bữa tiệc xã giao.

Chúng tôi, những đứa em vốn bị Hoàn coi là “nghèo bền vững”, chỉ im lặng nhìn nhau, một sự im lặng đáng sợ còn hơn ngàn lời chửi bới hay mạt sát. Mỗi khi Hoàn định mở miệng khoe khoang về việc sắp mua thêm khu đất này, dự án nọ tại bàn trà bệnh viện, tôi chỉ nhẹ nhàng hỏi bằng giọng châm biếm: “Thế thuốc bổ não loại tốt nhất bác sĩ dặn mua cho bác anh đã mua chưa, hay vẫn đang chờ đối tác ở tận bên Mỹ giải ngân? Hay để em mua hộ, rồi khi nào anh trúng đất anh trả em bằng vàng ròng cho sang?”

*

Hoàn tím mặt, định văng tục nhưng nhìn thấy ánh mắt thất vọng cùng cực của người cha đang nằm trên giường bệnh, anh ta lại cứng họng, lảng tránh bằng cách giả vờ có điện thoại khẩn. Những ngày giáp Tết, không khí trong bệnh viện càng trở nên nghẹn ngào hơn khi mọi người lục tục kéo nhau về sum họp, còn gia đình bác Cả vẫn chìm trong bầu không khí đặc quánh sự giả dối. Bác Cả tuy không nói gì, nhưng mỗi khi nhìn vào đứa con trai đang mải mê chụp ảnh phòng bệnh để đăng lên mạng xã hội với dòng trạng thái “Cầu nguyện cho cha”, ông lại quay mặt vào tường, đôi vai gầy rung lên bần bật.

Ngày 29 Tết, khi phố phường rộn ràng sắc xuân với những khóm cúc vạn thọ vàng rực và mùi nhang trầm phảng phất, nợ nần của Hoàn cuối cùng cũng bùng phát như một cơn bão không thể ngăn cản. Những người chủ nợ với gương mặt dữ dằn đã kéo đến vây kín căn biệt thự “mặt tiền” của anh ta ngay đúng lúc anh ta đang thuê người mổ lợn, dựng rạp linh đình để giữ thể diện với làng xóm. Tiếng đòi nợ, tiếng chửi bới lấn át cả tiếng nhạc xuân, lột trần cái vỏ bọc thượng lưu mà anh ta đã dày công xây dựng bằng xương máu của người thân.

Bác Cả, lúc này đã tỉnh táo hơn và có thể đi lại chậm chạp bằng nạng, đứng lặng người nơi đầu ngõ nhìn đứa con trai duy nhất đang quỳ mọp dưới sân gạch, mặt cắt không còn giọt máu, van xin người ta cho khất nợ qua mùng Một. Đám đông hàng xóm vây quanh xì xào, những lời khen ngợi “con nhà người ta” hay “nhà bác Cả có phúc” trước đây giờ biến thành những mũi dao mỉa mai cay độc nhất. Người ta cười nhạo cái xe bị dán giấy nợ, mỉa mai bộ vest đắt tiền giờ đã lấm lem bùn đất của kẻ trót mang danh “đại gia rởm”.

Tôi lái chiếc xe máy cũ kỹ đến đón bác Cả về nhà mình ăn Tết, vì căn nhà kia giờ đã không còn là nơi trú ẩn an toàn cho ông lão vừa mới ốm dậy. Trước khi rời đi, bác Cả nhìn lại căn nhà lộng lẫy nhưng trống rỗng tình người, nơi những mảnh vỡ của sự phù phiếm đang văng tung tóe, ông thở dài nói một câu cuối với Hoàn: “Tiền có thể mua được cái nhà to nhất vùng, nhưng không bao giờ mua được cái nền nhà vững chắc là tình thân đâu con ạ. Con xây nhà trên cát, thì lúc bão về, cát sẽ vùi lấp cả danh dự của con.”

Hoàn đứng trơ trọi giữa sân, chiếc xe sang bị xịt sơn đen nham nhở, ngôi nhà bị dán chi chít giấy đòi nợ như một hình hài quái dị trong ngày Tết. Năm đó, ngôi nhà biệt thự mặt tiền tắt đèn tối thui, lạnh lẽo như một nấm mồ cho những tham vọng viển vông, còn căn nhà cấp bốn đơn sơ của tôi lại rộn ràng tiếng cười của con trẻ và ấm áp mùi bánh chưng xanh. Bác Cả ngồi bên mâm cơm tất niên, đôi mắt rưng rưng nhìn chúng tôi chăm sóc lẫn nhau, ông không còn giàu sang nhưng ông đã tìm lại được sự thanh thản trong tâm hồn.

Tôi nhận ra một chân lý giản đơn nhưng cay nghiệt, rằng sự giàu sang thật sự không nằm ở những món đồ để dành “ăn Tết” hay để “khoe mẽ” với đời, mà nằm ở chỗ khi ta ngã xuống, có bao nhiêu bàn tay sẵn sàng chìa ra nắm lấy mà không cần tính toán thiệt hơn. Hoàn đã có tất cả những thứ lấp lánh bên ngoài, nhưng anh ta lại nghèo đến mức chẳng còn lấy một người thân thực sự ở bên cạnh khi hoạn nạn. Tết đó, hoa mai nhà tôi nở muộn nhưng sắc vàng lại đậm đà hơn bao giờ hết, vì nó được tưới tắm bằng lòng chân thành và sự tử tế thực thụ.

LƯU Ý: Tất cả nội dung câu chuyện trên chỉ mang tính chất giải trí, hư cấu. Không khuyến khích và cổ xúy bất cứ hành vi nào. Mọi sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên và không mang tính chất xúc phạm cá nhân, hay tập thể nào.

TOÀN BỘ NỘI DUNG TRÊN LÀ HƯ CẤU NHẰM MỤC ĐÍCH GIẢI TRÍ, HOÀN TOÀN KHÔNG CÓ THẬT. CẢM ƠN BẠN ĐỌC ĐÃ THEO DÕI CHÚNG TÔI!