“Suất ăn này con không dùng đến…” – Câu nói của nữ tiếp viên dành cho bà cụ lần đầu đi máy bay khiến cả khoang hạng thương gia lặng đi
“Suất ăn này con không dùng đến…” – Câu nói của nữ tiếp viên dành cho bà cụ lần đầu đi máy bay khiến cả khoang hạng thương gia lặng đi. Biết bà cụ đang đói nhưng không dám mua đồ ăn vì sợ đắt, cô tiếp viên khéo léo nói dối rằng đó là suất ăn của mình còn dư. Chính sự tinh tế ấy đã mở ra một cuộc trò chuyện ngắn nhưng đủ khiến những người vô tình nghe được phải nhìn lại cách mình đối xử với người khác…
Tiếng động cơ máy bay rền rĩ như tiếng xay lúa khổng lồ vang lên bên tai khiến bà Tư si:ết chặt hai tay vào thành ghế. Ở cái tuổi bảy mươi, lần đầu tiên rời xa mảnh vườn cái ao để “bay lên trời”, cảm giác của bà không phải là hào hứng mà là một sự choáng ngợp pha lẫn sợ hãi. Bà nhìn qua khung cửa sổ nhỏ xíu, những đám mây trắng xốp như bông gòn trôi lững lờ, đẹp thì đẹp thật, nhưng cái bụng bà lại bắt đầu biểu tình bằng những tiếng “ngắt ngơ” không đúng lúc.
Sáng nay, để kịp chuyến bay sớm từ phương Nam ra Bắc thăm đứa cháu nội mới chào đời, bà đã nhịn ăn từ ba giờ sáng. Thằng út định mua bánh mì cho bà nhưng bà gạt đi, bảo vào sân bay rồi tính. Ai dè, cái sân bay rộng thênh thang như cái mê cung, giá cả ở đó nhìn vào mà bà muốn xỉu ngang. Một tô phở bằng nửa tạ thóc, một chai nước lọc cũng đáng giá mấy ký gạo ở quê. Bà chậc lưỡi, thôi thì nhịn một tí, lên máy bay chắc người ta cũng cho ăn, hoặc về đến nhà con trai rồi ăn một thể cho đỡ tốn.
Thế nhưng, thực tế lại không như bà nghĩ. Chuyến bay của bà thuộc hãng giá rẻ, mọi dịch vụ ăn uống đều phải trả tiền thêm. Bà nhìn những người xung quanh bắt đầu gọi mì ly, gọi cơm hộp. Mùi thơm của hành phi, của thịt kho lan tỏa trong khoang máy bay hẹp, len lỏi vào cánh mũi khiến cơn đói trong bà càng thêm cồn cào. Bà nhìn vào cuốn thực đơn đặt ở túi ghế phía trước, những con số đứng sau chữ “VND” dài dằng dặc làm bà hoa mắt.
“Trời đất ơi, một hộp cơm thế này mà giá bằng cả mấy ngày công đi cấy của người ta,” bà Tư thầm nghĩ, vội vàng gấp cuốn sổ lại như sợ nó sẽ lấy mất tiền trong túi áo mình.
Bà lấy trong túi vải ra một chai nước suối nhỏ đã uống gần hết, nhấp một ngụm thật nhỏ để đánh lừa cái bụng. Bà nhắm mắt lại, cố ngủ để quên đi cảm giác đói, nhưng tiếng sột soạt của những người xung quanh và tiếng xe đẩy thức ăn lăn bánh trên lối đi cứ làm bà thao thức.
Khi chiếc xe đẩy dừng lại bên cạnh ghế bà, một cô tiếp viên trẻ trung với nụ cười tươi tắn dịu dàng hỏi:
Bà ơi, bà có muốn dùng dùng chút gì không ạ? Nhà con có cơm gà, mì xào và nhiều loại nước giải khát lắm ạ.
Bà Tư ngước nhìn cô gái. Cô ấy có gương mặt phúc hậu, đôi mắt sáng và giọng nói trong trẻo như tiếng chuông. Bà gượng cười, lắc đầu, giọng hơi r:un vì đói:
Thôi cô ạ, bà không đói. Bà… bà uống nước được rồi.
Cô tiếp viên tên Mai nhìn xuống đôi bàn tay gầy guộc, đầy những vết chai sần của bà đang bấu chặt lấy thành ghế. Cô tinh ý nhận ra môi bà hơi khô, và thỉnh thoảng bà lại khẽ nuốt nước miếng khi nhìn sang suất ăn của người bên cạnh. Mai làm nghề này đã vài năm, cô gặp đủ hạng người, nhưng những người bà, người mẹ lam lũ đi thăm con cháu luôn khiến cô thương cảm nhất. Cô biết chắc chắn bà đang đ:ói, nhưng rào cản về giá cả và sự tiết kiệm thâm căn cố đế của người nông dân đã ngăn bà lên tiếng.
Mai mỉm cười nhẹ nhàng rồi đẩy xe đi tiếp. Bà Tư thở phào, nhưng trong lòng lại dâng lên một nỗi tủi thân vô cớ. Bà nhớ nhà, nhớ cái bếp củi mịt mù khói và bát cơm nóng ăn với cá kho tộ của mình.
Khoảng mười lăm phút sau, khi khoang tàu đã yên tĩnh hơn, Mai quay trở lại với một khay thức ăn nóng hổi trên tay. Có một hộp cơm gà thơm phức, một chén súp nhỏ và một hộp sữa trái cây. Cô cúi người xuống, đặt khay ăn lên chiếc bàn nhỏ trước mặt bà Tư trước sự ngỡ ngàng của bà.
Bà ơi, bà dùng giúp con suất này với ạ. – Mai khẽ khàng nói.
Bà Tư cuống quýt, xua tay rối rít:
Kìa cô, bà đã bảo không mua mà. Bà không có tiền trả nhiều thế này đâu. Cô cất đi cho người khác mua.
Mai không lấy lại khay cơm, trái lại cô còn ân cần mở nắp hộp cơm ra, để làn khói nóng hổi bốc lên nghi ngút. Cô ghé sát tai bà, nói bằng giọng thủ thỉ như con cháu trong nhà:
Bà đừng lo, suất này không tính tiền đâu bà. Chuyện là thế này, hôm nay chuyến bay dư ra một suất ăn của nhân viên là con. Mà con hồi sáng ăn quá trời ở nhà rồi, giờ con còn no lắm, con nuốt không trôi nữa. Quy định của tụi con là nếu suất ăn nhân viên không dùng hết thì khi hạ cánh cũng phải bỏ đi thôi, lãng phí lắm bà ạ. Bà ăn giúp con nhé, coi như bà làm phước giúp con không bị mang tội phí phạm của trời.
Bà Tư ngẩn người ra, nhìn hộp cơm rồi lại nhìn cô gái trẻ. Ánh mắt cô chân thành đến mức bà không tìm thấy một chút giả tạo nào. Bà ngập ngừng:
Thật không cô? Bỏ đi thì phí quá… nhưng mà…
Thật mà bà. Con tặng bà đó, bà ăn cho nóng để lát xuống sân bay còn có sức gặp con cháu. Bà mà không ăn là lát nữa con phải vứt vào thùng r:ác, con tiếc đứt ruột luôn đó bà.
Đến lúc này, bà Tư mới dám cầm lấy chiếc muỗng.
Nước mắt bà Tư bỗng ứa ra, nhạt nhòa cả đôi mắt đã mờ đục vì sương gió thời gian. Bà múc một muỗng cơm đưa vào miệng, nhai thật chậm. Hạt cơm dẻo mềm, miếng thịt gà ngọt lịm và ấm nóng lan tỏa, sưởi ấm cả cái bụng đang cồn cào và cả lồng ngực đang run lên vì xúc động.
Mấy hành khách ngồi ở khoang hạng thương gia gần đó ban đầu còn tò mò nhìn sang, nhưng khi nghe trọn vẹn lời nói dối ngọt ngào của Mai, họ bỗng im lặng. Người đàn ông trung niên mặc vest sang trọng vốn đang cau có vì tiếng ồn bỗng buông tờ báo xuống, ánh mắt nhìn cô tiếp viên đầy vẻ thán phục. Một cô gái trẻ sành điệu ngồi ghế đối diện khẽ cắn môi, giấu đi chiếc điện thoại đắt tiền, sống mũi bỗng cay cay. Họ thừa hiểu làm gì có quy định nào bắt nhân viên bỏ phí đồ ăn như thế, và lại càng không có chuyện suất ăn của nhân viên lại là phần cơm gà cao cấp dành cho khách. Đó là sự tử tế được bọc trong một lời nói dối vô hại, một cách cho đi vẹn toàn, không một chút ban ơn, giữ lại vẹn nguyên lòng tự trọng cho một người bà nghèo khó.

Suốt nửa hiệp bay còn lại, Mai thỉnh thoảng lại đi qua, khi thì châm thêm cho bà ly nước ấm, khi thì khẽ khàng tém lại chiếc chăn mỏng cho bà đỡ lạnh. Bà Tư ăn xong, lau miệng sạch sẽ rồi cứ nắm chặt lấy tay Mai mỗi lần cô đi qua, rưng rưng bảo:
“Con tốt bụng quá, trời Phật sẽ phù hộ cho con. Đứa nhỏ nhà bà sinh ra, bà nhất định sẽ kể cho nó nghe trên đời này có một cô tiên bay trên trời đẹp người mà đẹp cả nết như con.”
Chuyến bay đáp xuống sân bay Nội Bài trong một buổi chiều thu lộng gió. Khi dòng người hối hả thu dọn hành lý để rời tàu bay, người đàn ông mặc vest lúc nãy chủ động đi chậm lại. Ông dừng trước mặt Mai, khẽ gật đầu và đưa tay ra: “Cảm ơn cô, hôm nay cô đã dạy cho tôi một bài học rất lớn về sự sẻ chia. Sự tinh tế của cô thật đáng trân trọng.” Cô gái trẻ lúc nãy cũng mỉm cười, gửi tặng Mai một thanh sô-cô-la nhỏ như một lời tri ân thầm lặng.
Giữa cuộc sống hiện đại hối hả, nơi con người ta dễ dàng lướt qua nhau bằng sự lạnh lùng và những con số, hành động của Mai như một đốm lửa nhỏ sưởi ấm cả khoang máy bay lạnh ngắt điều hòa. Hóa ra, lòng tốt không cần phải là điều gì đó quá to tát hay vĩ đại. Nó đôi khi chỉ là một lời nói dối khéo léo, một ánh mắt thấu cảm, hay một cử chỉ cúi mình vừa đủ để người nhận không cảm thấy ái ngại.
Bà Tư bước xuống cầu thang máy bay, bước chân đã vững vàng hơn giữa bầu trời lộng gió phía Bắc. Còn Mai, cô lại tiếp tục nụ cười rạng rỡ, đón chào những hành khách tiếp theo, mang theo hơi ấm của tình người bay cao và bay xa hơn nữa trên những vạn dặm mây ngàn.