Nhờ ở cùng ông bà nội nên vợ chồng tôi tiết kiệm được nhiều, tôi dự tính biếu Tết 15 triệu cho bên nội. Bên ngoại xa xôi chỉ 5 triệu, nhưng vợ lại cho rằng cách làm đó khiến cô ấy mất thể diện.

 Tiếng bát đĩa va vào nhau canh cách trong bếp không át được bầu không khí đặc quánh sự căng thẳng đang bủa vây phòng khách. Tôi ngồi vắt chân trên ghế sofa, tay mân mê phong bao lì xì đỏ chót vừa rút từ xấp tiền mới cứng. Ánh nhìn của tôi chăm chăm vào màn hình tivi nhưng thực chất tai đang dỏng lên chờ đợi phản ứng của vợ mình.

Tôi đặt phong bao lên bàn, giọng thản nhiên như thể đó là một lẽ đương nhiên, một chân lý không cần bàn cãi: “Tết này mình ở với bố mẹ, ông bà trông con cho mình cả năm vất vả, anh tính biếu ông bà nội 15 triệu. Còn nhà ngoại ở xa, ít đi lại, mình biếu 5 triệu gọi là quà Tết. Em thấy thế là hợp lý rồi chứ?”

Lan đang lau bàn bỗng khựng lại, chiếc khăn lau bị vò nát trong bàn tay gầy gộc của cô ấy. Cô quay lại nhìn tôi, nheo mắt như đang cố nhìn thấu một vật thể lạ vừa rơi xuống từ hành tinh khác. Cô ấy cười nhạt, một nụ cười đầy sự mỉa mai, cay đắng mà tôi chưa từng thấy trong suốt 5 năm chung sống, cái cười khiến tôi cảm thấy sống lưng mình hơi lạnh đi.

“Hợp lý? Anh dùng thước đo nào để đo cái sự ‘hợp lý’ đó vậy, hả anh Thành? Thước đo quãng đường kilômét từ đây về quê em, hay thước đo lòng hiếu thảo của anh dành cho nhạc phụ nhạc mẫu?” Giọng Lan bình thản đến đáng sợ, mỗi từ thốt ra đều được gọt giũa sắc lẹm, ném thẳng vào cái vẻ đạo mạo mà tôi đang cố xây dựng.

Chưa kịp để tôi đáp lời, mẹ tôi từ trong buồng bước ra, tay cầm chuỗi tràng hạt nhưng đôi mắt thì rực lên sự soi mói. Giọng nói của bà sắc lẹm như dao cạo, cắt ngang dòng suy nghĩ của tôi: “Ô hay, cái Lan nói buồn cười nhỉ? Sống nhà nội, ăn cơm nhà nội, hưởng lộc nhà nội thì phải biết điều chứ, con ạ.”

Mẹ tôi tiến lại gần, môi trễ xuống đầy vẻ khinh khỉnh khi nhìn vào đôi mắt đang rực lửa của con dâu. Bà bồi thêm một câu xanh rờn…

 “Hay là con định mang tiền mồ hôi nước mắt của chồng con về ‘tiếp tế’ cho cái xóm nghèo ngoài kia để lấy danh lấy diện với thiên hạ? Nhà này xưa nay có thói quen ăn chắc mặc bền, không có thói quen ném tiền qua cửa sổ như thế đâu.”

Lan đặt mạnh chiếc khăn xuống bàn, đối diện với mẹ tôi trong tư thế của một người lính bị dồn vào đường cùng nhưng không còn gì để mất. Ánh mắt cô ấy không hề né tránh, trực diện nhìn vào sự áp bức đang hiển hiện: “Mẹ ạ, con đi làm cũng có lương, đóng góp vào cái nhà này không thiếu một xu, không phải chỉ ngồi không ăn lộc hay ăn bám chồng con.”

Cô ấy quay sang tôi, giọng run lên vì kịch tính, mỗi câu chữ như một bản cáo trạng đanh thép: “5 triệu biếu bố mẹ đẻ con, giữa cái thời buổi giá cả leo thang này, anh định để bố mẹ con mua vài cân giò với túi bánh quy là hết cái Tết à? Anh bảo vì nhà ngoại ở xa nên biếu ít, hóa ra cái lòng hiếu thảo của anh nó tỉ lệ nghịch với số kilômét đường đi à? Khoảng cách địa lý làm giảm giá trị con người từ bao giờ vậy?”

Tôi bắt đầu mất kiên nhẫn, đập tay xuống bàn khiến mấy chén trà nảy lên: “Em đừng có suy diễn rồi làm mình làm mẩy. Anh chỉ nghĩ thực tế thôi, chúng ta ở đây, điện nước, ăn uống, chi phí chung cho cả nhà nhiều không kể xiết. 15 triệu cho bố mẹ anh là để bù đắp những thứ đó, em phải biết nhìn trước ngó sau chứ!”

*

“Thực tế hay ích kỷ?” – Lan ngắt lời, giọng cô cao vút đầy mỉa mai – “Hóa ra trong mắt anh, bố mẹ em là hạng ‘thứ yếu’, là người dưng nước lã sao? Anh muốn biếu bố mẹ anh 15 triệu để giữ cái thể diện ‘con trai thành đạt’, để ông bà đi khoe khắp họ hàng là con trai hiếu thảo, giỏi giang. Vậy còn cái danh dự của tôi ở đâu?”

Cô ấy cười gằn, ánh mắt lướt qua mẹ chồng rồi dừng lại ở tôi với sự khinh miệt rõ rệt: “Anh định để tôi vác mặt về quê với cái túi tiền héo hắt, để người ta bảo tôi đi lấy chồng thành phố rồi khinh rẻ mẹ cha, quên gốc quên rễ à? Cái thể diện của anh xây bằng tiền của chúng ta, còn cái thể diện của tôi thì anh sẵn sàng vứt vào sọt rác không thương tiếc!”

Mẹ tôi bĩu môi, ngồi xuống ghế uy nghi như một vị phán quan, buông lời thóa mạ: “Đàn bà lấy chồng thì theo chồng, đạo lý ấy xưa nay vẫn thế. Cái loại con gái chưa làm gì được cho nhà chồng đã lo vun vén cho nhà đẻ, người ta gọi là ‘ăn cây táo rào cây sung’ đấy con ạ. Nhà này không có thói quen chia đôi bánh chưng kiểu chợ búa đấy đâu nhé!”

Lan nhìn tôi, rồi nhìn mẹ tôi, nước mắt trào ra nhưng cô ấy không gạt đi, để chúng chảy dài như những vệt muối mặn chát: “Cây táo này là con tự chăm, mồ hôi nước mắt con đổ xuống đây chứ không phải con đi ăn gửi nằm nhờ. Nếu cái gia đình này coi trọng 10 triệu đồng chênh lệch đó hơn cả lòng tự trọng và sự công bằng dành cho con, thì con đã hiểu rõ vị trí của mình ở đâu trong cái lâu đài bằng giấy này rồi.”

Cuộc cãi vã kết thúc trong sự im lặng nghẹt thở, Lan bỏ về phòng, đóng cửa sầm một cái. Những ngày sau đó, cô ấy không hề tranh cãi thêm một lời nào, vẫn đi sớm về muộn, vẫn nấu cơm nhưng không còn cái vẻ vồn vã, chiều chuộng như trước. Sự im lặng của Lan giống như một cơn bão ngầm đang tích tụ năng lượng, lạnh lẽo và đáng sợ hơn bất cứ lời sấm sét nào mà tôi từng nghe.

*

Cô ấy bắt đầu thực hiện một kế hoạch “tài chính minh bạch” mà tôi không kịp trở tay. Một buổi tối, Lan đặt lên bàn một cuốn sổ nhỏ ghi chép tỉ mỉ: “Từ nay, tiền ai nấy tiêu, hiếu ai nấy báo. Mọi chi phí trong nhà từ tiền điện, tiền nước, tiền bỉm sữa cho đến tiền đi chợ, em đã chia đôi hết rồi. Anh muốn biếu bố mẹ anh bao nhiêu tùy hỉ, nhưng đừng chạm vào một đồng lương nào của em.”

Mẹ tôi nghe thấy thế thì nổi trận lôi đình, mắng cô ấy là hạng “vợ gì mà tính toán chi li với chồng như người dưng”. Lan chỉ bình thản vừa gấp quần áo cho con vừa đáp trả một cách đầy châm biếm: “Mẹ dạy con phải biết tiết kiệm để phòng thân mà. Con còn phải tăng ca đêm hôm để kiếm thêm 10 triệu bù vào cái ‘thể diện’ mà anh Thành đã cắt mất của bố mẹ con. Mẹ thông cảm, đồng tiền đi liền khúc ruột, con không thể để bố mẹ con chịu thiệt được.”

Cao trào của sự ghẻ lạnh nổ ra khi mẹ tôi đổ bệnh nhẹ, cảm cúm và đau lưng do thay đổi thời tiết. Thay vì xin nghỉ làm để chăm sóc, bóp chân bóp tay cho mẹ chồng như những năm trước, Lan thản nhiên gọi điện cho một trung tâm giúp việc theo giờ. Cô ấy gửi hóa đơn dịch vụ chăm sóc vào tin nhắn cho tôi với lời nhắn: “Tiền thuê người chăm mẹ hôm nay là 500k, anh chuyển khoản cho em một nửa nhé.”

Mẹ tôi nằm trên giường, tức giận đến mức mặt đỏ tía tai, quát tháo là Lan “vô cảm, bất hiếu”. Lan đứng ngoài cửa phòng, dựa lưng vào tường, tay bấm điện thoại: “Con bận đi kiếm tiền biếu Tết mẹ ạ. Với lại anh Thành bảo phải thực tế, thuê người chuyên nghiệp chăm sóc vẫn tốt hơn là một đứa con dâu ‘ăn cây táo rào cây sung’ như con làm mẹ chướng mắt. Mẹ cứ nghỉ ngơi cho khỏe để còn tiêu hết 15 triệu tiền biếu sắp tới.”

Sự xung đột lên đến đỉnh điểm khi tôi tình cờ phát hiện ra một sự thật khiến mình cảm thấy nhục nhã ê chề. Chiều hôm đó, khi tôi đang lục tìm ít đồ trong kho, tôi thấy mấy thùng xốp đựng rau củ, cá tôm còn tươi rói vừa được gửi từ quê ngoại lên. Tôi ngạc nhiên hỏi mẹ thì bà thản nhiên bảo: “À, bố mẹ nó gửi lên đấy, bà dùng không hết nên hôm qua mang biếu mấy bà trong hội người cao tuổi, ai cũng khen rau sạch cá tươi, bà cũng mát mặt.”

Tôi đứng lặng người, bàng hoàng nhận ra bấy lâu nay bố mẹ vợ ở quê dù nghèo, dù bị tôi đối xử tệ bạc trong phân chia tiền nong, vẫn âm thầm gửi đồ ăn sạch lên cho chúng tôi hằng tuần. Họ sợ cháu ngoại ăn đồ thành phố có hóa chất, sợ chúng tôi làm lụng vất vả không có thời gian đi chợ. Những thùng quà quê ấy, mẹ tôi vẫn thản nhiên hưởng dùng, thậm chí còn đem đi làm quà ngoại giao lấy lòng hàng xóm, nhưng tuyệt nhiên chưa bao giờ bà nhắc đến một lời cảm ơn hay coi trọng họ.

Tôi cảm thấy lồng ngực mình thắt lại, một cảm giác tội lỗi len lỏi vào tâm trí. Tôi nhớ lại những lần mình hãnh diện khoe với bạn bè về những món quà Tết “khủng” cho bố mẹ mình, trong khi thản nhiên cắt xén sự hiếu kính dành cho bố mẹ vợ. Tôi nhìn vào sự ích kỷ của mình bấy lâu nay qua chiếc gương phản chiếu là thái độ của Lan, và tôi chợt thấy mình thật nhỏ mọn, hèn hạ biết bao nhiêu dưới cái mác “trụ cột gia đình”.

Ngày 28 Tết, không khí trong nhà lạnh lẽo như một hang đá dù tết nhất đã cận kề. Tôi trở về nhà sau buổi tất niên muộn, hy vọng sẽ tìm thấy Lan để nói một lời xin lỗi, để hàn gắn những rạn nứt đang ngày một lớn. Thế nhưng, đập vào mắt tôi là một căn phòng khách trống trơn, không có tiếng trẻ con cười đùa, không có hơi ấm của người phụ nữ tần tảo. Trên bàn trà, nơi tôi từng đặt phong bao 15 triệu đầy hãnh diện, giờ đây là một phong bao 5 triệu của Lan và một tờ giấy trắng.

Lá đơn ly hôn đã được ký sẵn, nét chữ của Lan dứt khoát và lạnh lùng như chính cách cô ấy đã đối mặt với sự áp bức của gia đình tôi. Bên cạnh đó là một lá thư ngắn gọn, từng lời như những nhát búa nện vào tâm can tôi: “Anh tính toán thiệt hơn với bố mẹ em, là anh đã tự tay gạch tên mình ra khỏi gia đình em rồi. Thể diện của một người đàn ông không nằm ở số tiền anh biếu bố mẹ mình để khoe mẽ, mà nằm ở cách anh trân trọng người phụ nữ bên cạnh và những người đã sinh ra cô ấy.”

Tôi cầm lá thư lên, tay run rẩy không vững, lời lẽ của Lan vẫn tiếp tục xoáy sâu vào nỗi đau: “Chúc anh một cái Tết 15 triệu thật rực rỡ và cô đơn bên bố mẹ anh. 5 triệu này là tiền em biếu ông bà nội vì công trông cháu cả năm, coi như sòng phẳng. Đừng tìm em, vì khi anh mang cán cân tài chính ra để đo lòng hiếu thảo, anh đã thua cuộc từ lúc bắt đầu rồi.” Lan đã đưa con về ngoại từ sáng sớm, bỏ lại sau lưng tất cả những tủi hờn và định kiến.

Căn biệt thự rộng lớn bỗng chốc trở nên trống hoác đến rợn người. Mẹ tôi từ trong phòng bước ra, nhìn thấy xấp tiền và lá đơn ly hôn thì bỗng khựng lại, lần đầu tiên trong đời tôi thấy bà không cười nổi, cái vẻ đắc thắng thường ngày biến mất hoàn toàn. Bà lảo đảo ngồi xuống ghế, nhìn chăm chăm vào mấy thùng rau quê vừa gửi lên còn nằm lăn lóc ở góc bếp, nhận ra rằng suốt bao năm qua, chính sự tần tảo, cam chịu và tình yêu của Lan mới là thứ giữ cho cái nhà này sự ấm êm, chứ không phải mấy đồng tiền lẻ biếu Tết hay cái vẻ hào nhoáng hão huyền của con trai bà.

Tôi lao ra xe, nổ máy và phóng điên cuồng trong đêm tối. Gió rít qua cửa kính như tiếng khóc than của lương tâm. Tôi chạy xuyên đêm về phía nhà ngoại, vượt qua hàng trăm kilômét mà trước đây tôi từng dùng để bào chữa cho sự keo kiệt của mình. Dưới ánh đèn đường mờ ảo của vùng thôn quê yên bình, tôi chợt hiểu ra một bài học xương máu: Trong tình cảm, nếu mang tiền bạc ra để đong đếm, thì dù bạn có là tỉ phú, bạn vẫn mãi mãi là kẻ phá sản về tâm hồn.

Tôi dừng xe trước cổng nhà nhạc phụ, thấy ánh đèn vàng ấm áp hắt ra từ gian nhà nhỏ, nghe thấy tiếng cười của con trai và giọng nói hiền từ của mẹ vợ. Tôi không dám bước vào ngay, chỉ đứng đó dưới màn mưa bụi đêm cuối năm, cảm nhận sự nhỏ bé của chính mình. Tôi tự nhủ, dù có phải quỳ xuống để xin lỗi, dù có phải bắt đầu lại từ con số không, tôi cũng phải mang bằng được sự chân thành về để bù đắp cho những tổn thương mà mình đã gây ra. Tết này, tôi không cần 15 triệu rực rỡ, tôi chỉ cần một gia đình đúng nghĩa, nơi lòng hiếu thảo không bao giờ bị đo bằng tiền hay độ dài của những con đường.

LƯU Ý: Tất cả nội dung câu chuyện trên chỉ mang tính chất giải trí, hư cấu. Không khuyến khích và cổ xúy bất cứ hành vi nào. Mọi sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên và không mang tính chất xúc phạm cá nhân, hay tập thể nào.