Vừa mới lên xe t-ang đưa bà cụ ra đồng, cậu bé ngồi gần q-uan t;/ài bỗng dưng h-ét to “cụ bảo bác kia xuống ngay”, cả nhà mặc kệ đi tiếp nào ngờ 5 phút sau đó…

Vừa mới lên xe t-ang đưa bà cụ ra đồng, cậu bé ngồi gần q-uan t;/ài bỗng dưng h-ét to “cụ bảo bác kia xuống ngay”, cả nhà mặc kệ đi tiếp nào ngờ 5 phút sau đó…

Buổi sáng trời âm u, đoàn xe tang chậm rãi lăn bánh ra nghĩa trang. Bà cụ m-ất đã gần trăm tuổi, sống đức độ, cả họ tộc đều về đưa tiễn.

Chiếc xe đi đầu chở li;/nh c;/ữu bà cụ, bên trong chật kín họ hàng nội tộc, người lớn ngồi nghiêm trang, trẻ con bị bắt giữ im lặng. Nhưng vừa ra khỏi cổng làng chưa đầy 500 mét, một tiếng hét đột ngột vang lên khiến cả xe giật mình:

— “Cụ bảo bác kia xuống ngay! Bác mặc áo đen, ngồi bên trái đó!”

Mọi ánh mắt đổ dồn về phía cậu bé 6 tuổi đang ngồi sát quan tài. Mặt nó tái xanh, tay run lẩy bẩy chỉ vào một người đàn ông trạc 50, dáng to khỏe, mặt đanh lại vì khó chịu:

— “Nói nhảm gì đó! Ai bảo mà-y nói thế?”

Cậu bé lắp bắp:

— “Chính là cụ! Cụ chỉ vào bác, nói phải xuống ngay”
Người lớn nhao nhao:

Không ai trên xe muốn làm rộn chuyện đang tang tóc, xe cứ thế chạy tiếp. Nhưng chỉ đúng 5 phút sau, lúc xe vừa rẽ vào đoạn đường quanh hồ thì bất ngờ…

…rầm! — một tiếng động khô khốc vang lên. Cả xe rung lắc dữ dội, tiếng la hét vang khắp nơi. Chiếc xe tang vừa tránh một ổ gà thì người đàn ông mà cậu bé chỉ khi nãy — ông Dư, anh họ của người quá cố — bỗng ngã gục xuống, hai tay ôm ngực, mặt tím tái.

Tài xế vội đạp phanh, cả đoàn người nháo nhào. Một người nhà lao tới đỡ ông, hốt hoảng kêu:
— “Anh Dư! Anh sao thế?”

Nhưng ông không trả lời, chỉ ú ớ vài tiếng rồi gục hẳn xuống. Mọi người hoảng hốt gọi xe cứu thương, song chưa đầy năm phút sau, ông đã tắt thở.

Trên xe tang, không ai nói nên lời. Cậu bé ngồi thu lu, mắt tròn xoe nhìn về phía quan tài bà cố, khẽ run run:
— “Con nói rồi mà… cụ bảo bác ấy phải xuống, vì bác đi nhầm chỗ của cụ.”

Không khí đặc quánh, lạnh đến rợn người. Bà thím ngồi cạnh run rẩy kể:
— “Đêm qua tôi nằm mơ thấy bà cụ đứng ở đầu ngõ, miệng nói ‘Tôi đi rồi, nhưng còn có người nợ tôi một lời xin lỗi.’ Tôi tưởng mơ vớ vẩn ai dè…”

Mấy người lớn liếc nhìn nhau, chẳng ai dám nói thêm.

Sau đám tang, người ta mới nhớ lại chuyện cũ: ba mươi năm trước, ông Dư từng giấu bớt một phần đất hương hỏa của bà cụ, rồi cắt lời hứa trả lại khi bà còn sống. Bà cụ biết nhưng im lặng, chỉ bảo: “Của đi thay người, tôi chẳng tiếc, chỉ mong đời sau con cháu đừng tham.”

Giờ đây, câu nói của cậu bé và cái chết đột ngột của ông Dư khiến cả làng xôn xao.

Từ đó, mỗi khi xe tang đi ngang đoạn đường quanh hồ ấy, dân làng vẫn kể rằng vào những ngày sương mù dày, người ta thấy thấp thoáng bóng một bà cụ tóc bạc phơ, tay dắt đứa bé con, đứng nhìn theo đoàn xe, miệng mỉm cười hiền hậu — như để nhắc người đời rằng:

“Nợ nhân gian, có thể trốn,
nhưng nợ lương tâm… thì không.”