Tôi sống cô độc, chấp nhận mang nợ chỉ để nu//ôi một đứa trẻ m//ồ côi nên người. Hơn mười năm tần tảo, vừa lo cho nó vào đại học thì nó bỗng biến mất không dấu vết. Đến ngày còng lưng trả món nợ cuối cùng, nhân viên ngân hàng nhìn tôi đầy ngạc nhiên rồi nói: “Bác… khoản vay này đã được tất toán từ lâu rồi!”

Tôi sống cô độc, chấp nhận mang nợ chỉ để nu//ôi một đứa trẻ m//ồ côi nên người. Hơn mười năm tần tảo, vừa lo cho nó vào đại học thì nó bỗng biến mất không dấu vết. Đến ngày còng lưng trả món nợ cuối cùng, nhân viên ngân hàng nhìn tôi đầy ngạc nhiên rồi nói: “Bác… khoản vay này đã được tất toán từ lâu rồi!”

Căn nhà nhỏ ở cuối con ngõ quanh co đã cũ kỹ từ lâu. Những mảng tường vàng ố, mái ngói rêu xanh, và cái cửa gỗ đã xệ bản lề. Trong căn nhà ấy, bà Lành sống một mình hơn hai chục năm, kể từ ngày chồng mất, con cái không có. Cuộc sống của bà xoay quanh vài sào ruộng, con gà mái già và chiếc radio nhỏ kêu rè rè mỗi tối.

Một ngày đầu mùa đông, khi sương mù còn phủ trắng cánh đồng, bà tình cờ thấy một đứa bé trai gầy nhẳng, quần áo rách tươm, đang co ro bên gốc đa đầu làng. Thằng bé không biết cha mẹ là ai, chỉ nhớ mang máng tên mình là Tâm. Hỏi ra mới biết nó trốn khỏi trại trẻ vì bị bạn bè bắt nạt. Bà Lành đưa nó về, định bụng chỉ cho ăn một bữa cơm rồi báo chính quyền. Nhưng khi nhìn thấy ánh mắt nó – vừa sợ hãi vừa thèm khát hơi ấm – bà đã không nỡ.

Kể từ hôm ấy, bà nhận Tâm về nuôi.

Nuôi một đứa trẻ vốn đã khó, nuôi trong cảnh nhà nghèo lại càng chật vật. Bà phải vay tiền ngân hàng, khi thì để mua sách vở, khi thì để chữa bệnh cho nó. Hàng tháng, bà còng lưng làm thêm việc quét dọn ở chợ, nhặt ve chai, trồng thêm rau để bán. Người trong làng ai cũng bảo bà “gánh việc thiên hạ”, nhưng bà chỉ cười:
– Nó không phải máu mủ ruột rà, nhưng là con của số phận.

Mười năm trôi qua, Tâm lớn nhanh, học hành giỏi giang. Ngày cầm giấy báo đỗ đại học của nó, bà vừa mừng vừa lo. Mừng vì đứa bé năm nào giờ thành thanh niên có chí. Lo vì tiền học phí, tiền trọ, tiền ăn ở – tất cả đều là gánh nặng. Bà lại đi vay, lần này khoản nợ lớn hơn bao giờ hết.

Những tháng đầu ở thành phố, Tâm vẫn gọi điện về, khoe chuyện trường lớp. Bà dù vất vả cũng thấy vui. Nhưng rồi, những cuộc gọi thưa dần, tin nhắn ngắn lại. Một năm, rồi hai năm… đến khi Tâm tốt nghiệp, bà chỉ nhận được một tin nhắn vỏn vẹn: “Con bận, chưa về được”. Sau đó, số máy báo không liên lạc được nữa.

Bà không trách, chỉ nghĩ chắc nó bận làm ăn, rồi sẽ về. Nhưng năm tháng trôi, mái tóc bà bạc thêm, lưng còng hơn, khoản nợ ngân hàng vẫn nằm đó. Đến ngày giấy đòi nợ gửi tới, bà lặng lẽ gom góp từng đồng, bán cả đàn gà, vay thêm hàng xóm để trả.



Sáng hôm ấy, bà đến ngân hàng. Bước chân chậm chạp, tay run run cầm xấp tiền lẻ và tiền chẵn, gói trong tờ báo. Bà ngẩng lên nhìn nhân viên ngân hàng, nói khẽ:
– Cô ơi, tôi tới trả món nợ cũ…

Cô nhân viên trẻ nhìn hồ sơ, rồi m;ở t;o mắt:
– Bà… không phải trả nữa đâu ạ…

Cô nhân viên trẻ nhìn màn hình máy tính, rồi ngước lên nhìn bà Lành với ánh mắt đầy ngạc nhiên:

– Bà… không phải trả nữa đâu ạ. Toàn bộ dư nợ gốc lẫn lãi của bà đã được tất toán một lần duy nhất từ ba năm trước rồi. Người đóng tiền còn gửi lại cho bà một cuốn sổ tiết kiệm trị giá hai trăm triệu đồng dưới tên bà đây ạ.

Bà Lành đứng sững sờ. Đôi bàn tay gầy guộc, chằng chịt những vết chai sạn vẫn run run ôm chặt bọc tiền bọc trong tờ báo cũ. Đầu óc bà trống rỗng, tai như ù đi:

– Cô… cô có nhầm lẫn với ai không? Tôi nghèo xơ nghèo xác, người thân chẳng có ai. Ai lại đi trả nợ thay tôi, rồi còn cho tôi cả một số tiền lớn thế này?

Cô nhân viên ôn tồn giải thích, chìa ra cho bà xem biên lai giao dịch cũ:

– Người tất toán khoản vay này tên là Nguyễn Minh Tâm. Anh ấy thực hiện giao dịch này ngay sau khi vừa tốt nghiệp đại học được một tháng. Anh ấy có để lại một lá thư nhờ chúng em chuyển tận tay cho bà khi bà đến đây trả nợ.

Bức thư từ quá khứ

Bà Lành run rẩy đón lấy phong thư màu xanh nhạt – màu sắc mà ngày xưa thằng Tâm thích nhất. Bà ngồi sụp xuống hàng ghế chờ của ngân hàng, chậm rãi bóc thư. Những dòng chữ nắn nót, nhạt nhòa đi vì nước mắt của chính người viết hiện ra trước mắt bà:

“Mẹ kính yêu của con!

Khi mẹ đọc được những dòng chữ này, chắc chắn mẹ đã giận con nhiều lắm. Con xin lỗi vì đã biến mất suốt những năm qua, bắt mẹ phải sống trong cô độc và lo lắng.

Ngày con nhận giấy báo đại học, nhìn thấy mẹ gầy gò, thức trắng đêm bên ngọn đèn dầu để tính toán từng đồng tiền lẻ, lòng con đau như cắt. Con biết, nếu con cứ thong thả đi học như những đứa trẻ khác, mẹ sẽ phải bán cả máu, cả căn nhà dột nát này để nuôi con. Con không thể ích kỷ như thế được.

Ngay khi đặt chân lên thành phố, con đã lao vào làm việc không ngừng nghỉ. Con vừa học, vừa làm thêm ba, bốn việc cùng lúc. Đến năm thứ ba, con cùng vài người bạn lập một nhóm viết phần mềm công nghệ. May mắn mỉm cười khi dự án của chúng con được một tập đoàn nước ngoài mua lại với giá trị rất lớn.

Con không liên lạc với mẹ vì con sợ… con sợ nếu nghe thấy tiếng mẹ khóc, nghe thấy lời mẹ khuyên dặn bảo con phải chú ý sức khỏe, con sẽ yếu lòng mà dừng lại. Con tự hứa với bản thân: chỉ khi nào trả sạch nợ nần cho mẹ, chỉ khi nào tự tay con xây dựng được một nền tảng vững chắc để đón mẹ lên phụng dưỡng, con mới xứng đáng trở về làm con của mẹ.

Khoản nợ này con đã trả xong. Cuốn sổ tiết kiệm này là để mẹ an tâm dưỡng già, từ nay mẹ không phải bán gà, quét chợ nữa. Con đang trên đường về nhà với mẹ đây. Mẹ ơi, đợi con nhé!”

Sự trở về đầy nước mắt

Bà Lành áp bức thư vào ngực, những giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má nhăn nheo. Hóa ra, đứa con bà nuôi nấng không hề vô ơn, không hề bỏ rơi bà. Nó đã âm thầm gánh vác, âm thầm trưởng thành để bảo vệ bà theo cách riêng của nó.

Bà vội vã ôm bọc tiền lẻ chạy ra khỏi ngân hàng. Bà muốn về nhà ngay lập tức.

Khi bóng bà vừa xuất hiện ở đầu ngõ quanh co, từ phía xa, một chiếc xe ô tô đen sang trọng đã đỗ sẵn trước cửa căn nhà cũ kỹ. Một chàng trai trẻ, mặc bộ vest lịch lãm nhưng đôi mắt đỏ hoe, đang đứng ngơ ngác nhìn cánh cửa gỗ xệ bản lề.

Nhìn thấy dáng đi lom khom quen thuộc của bà, chàng trai vội vã chạy nhào tới. Anh quỳ rạp xuống nền đất bụi bặm, ôm chặt lấy đôi chân gầy gò của bà, khóc nức nở như đứa trẻ mồ côi mười năm trước bên gốc đa làng:

– Mẹ ơi! Con về rồi… Con xin lỗi mẹ!

Bà Lành run rẩy buông rơi bọc tiền, ôm lấy đầu con, những ngón tay gầy vuộc luồn vào mái tóc dày của anh.

– Tâm ơi… Con về là tốt rồi. Mẹ không cần tiền, mẹ chỉ cần con thôi…

Dưới mái hiên cũ kỹ, nắng ấm của ngày đông muộn khẽ rơi xuống, hong khô những giọt nước mắt tủi hờn và hạnh phúc sau hơn một thập kỷ tần tảo gian nan. Từ nay, căn nhà nhỏ sẽ không còn lạnh lẽo, bởi ngọn lửa của tình mẫu tử thiêng liêng đã chính thức được thắp sáng trở lại.