Sau lời mi:ệt th:ị vì con dâu không sinh được cháu đích tôn, bà mẹ chồng hả hê đi tiệc cùng cả gia đình, còn con dâu phải ở nhà dọn dẹp. Bà không thể ngờ rằng, lúc bà quay về, cảnh tượng tại nhà đã thay đổi hoàn toàn. Một sự thật được phơi bày khiến bà phải gánh chịu nỗi đau tột cùng đến già…

Sau lời mi:ệt th:ị vì con dâu không sinh được cháu đích tôn, bà mẹ chồng hả hê đi tiệc cùng cả gia đình, còn con dâu phải ở nhà dọn dẹp. Bà không thể ngờ rằng, lúc bà quay về, cảnh tượng tại nhà đã thay đổi hoàn toàn. Một sự thật được phơi bày khiến bà phải gánh chịu nỗi đau tột cùng đến già…

Ánh đèn từ cây thông Noel khổng lồ giữa phòng khách tỏa ra những tia sáng lấp lánh, nhưng nó chẳng thể sưởi ấm được bầu không khí đặc quánh sự kh:inh mi:ệt trong ngôi nhà họ Trịnh. Bà Lan thong thả chỉnh lại chiếc khăn lụa Hermes trên cổ, đôi mắt sắc lẹm liếc nhìn Minh đang lúi húi quỳ dưới sàn nhà để lau đi vết rư:ợ:u vang mà cô em chồng vừa cố tình làm đổ. Tiếng cười nói lanh lảnh của đám chị em bên nội vang lên như những mũi ki:m đ:âm vào màng nhĩ, họ đang háo hức chuẩn bị cho bữa tiệc buffet sang trọng tại nhà hàng năm sao giữa trung tâm thành phố.

Minh dừng tay, ngước lên nhìn mẹ chồng với ánh mắt mệt mỏi nhưng vẫn giữ được sự lễ phép cuối cùng. Cô khẽ hỏi xem liệu mình có thể đi cùng không, vì dù sao hôm nay cũng là lễ Giáng sinh, và cô đã chuẩn bị sẵn một chiếc váy nhã nhặn từ tuần trước. Ngay lập tức, một tràng cười chế nhạo vang lên từ phía cô em chồng tên Tú, người đang mải mê dặm lại lớp phấn dày cộp trên mặt. Tú bĩu môi, giọng điệu đầy sự mỉ:a m:ai: “Chị dâu à, nhà hàng đó người ta chỉ đón tiếp những quý bà sang trọng hoặc những người có ‘công trạng’ với gia đình thôi, chị định mang cái vận xui ‘toàn vịt’ của chị đến đó để ám cả nhà tôi à?”

Bà Lan không ngăn cản lời lẽ h:ỗn xư:ợc của con gái, ngược lại còn nhếch mép cười đầy đắc ý. Bà tiến lại gần, gõ gõ mũi giày cao gót xuống sàn nhà ngay sát tay Minh, giọng nói s:ắc lẹ:m như d:ao c:ạo: “Đúng là đồ không biết thân biết phận. Loại đàn bà không biết đ:ẻ con trai thì chỉ thế thôi. Cả cái dòng họ này đang mong chờ một thằng đích tôn, vậy mà cô chỉ biết nặn ra hai đứa con gái vô dụng. Cô đi ăn tiệc để làm xấu mặt tôi với bạn bè à? Nhìn bộ dạng h:èn m:ọn của cô xem, đứng cạnh chúng tôi chẳng khác nào một vết nhơ trên tấm lụa.”

Những người cô, người dì bên nhà nội bắt đầu xúm lại, kẻ tung người hứng như một buổi diễn kịch đầy á:c ý. Họ bàn tán về việc con dâu nhà nọ nhà kia đẻ được quý t:ử, được tặng xe, tặng vàng, rồi quay sang nhìn Minh với ánh mắt thương hại giả tạo. Một người dì lên tiếng, giọng chua loét: “Thôi chị Lan ạ, chấp làm gì loại người ‘máy hỏng’ ấy. Cho nó ở nhà trông nhà là đúng rồi, chứ dắt đi rồi người ta lại hỏi cháu trai đâu thì biết giấu mặt vào đâu? Đúng là tốn cơm gạo của anh Nam nhà này, nuôi báo cô mấy năm trời mà chẳng được tích sự gì.”

Sự tàn độc trong lời nói của họ không chỉ dừng lại ở sự mỉ:a m:ai mà còn là một sự h:ạ nh:ục có hệ thống. Minh siết chặt chiếc gi:ẻ lau trong tay, móng tay găm sâu vào lòng bàn tay đau nhói, nhưng nỗi đau th:ể x:ác ấy chẳng thấm tháp gì so với sự s:ỉ nh:ục mà cô đang phải chịu đựng. Cô ngước nhìn mẹ chồng, cố giữ giọng bình thản: “Mẹ ạ, con cái là lộc trời cho, và chúng cũng là dòng m:á:u của nhà này. Sao mẹ lại có thể phân biệt đối xử với chính cháu nội của mình như thế? Chẳng lẽ trong mắt mẹ, giới tính quan trọng hơn cả tình m:á:u m:ủ sao?”

Bà Lan hừ lạnh một tiếng, ánh mắt tràn ngập vẻ gh:ê t:ở:m như đang nhìn một món đồ lỗi thời. Bà cúi xuống, ghé sát tai Minh và thì thầm bằng giọng lạnh buốt: “Lộc trời? Đó là cái n:ợ thì có! Cô đừng có dùng ba cái triết lý rẻ tiền đó để bao biện cho sự kém cỏi của mình. Đàn bà không biết đ:ẻ con trai là đồ vứt đi! Ở cái nhà này, không có con trai nghĩa là không có tiếng nói, cô hiểu chưa? Tốt nhất là c:âm mi:ệng lại và lau cho sạch cái sàn nhà này đi, nếu không tối nay cô đừng hòng có chỗ ngủ.”

Cơn giận trong lòng Minh cuộn trào, cô đứng bật dậy, đối diện thẳng với mẹ chồng.

Cơn giận trong lòng Minh cuộn trào, cô đứng bật dậy, đối diện thẳng với mẹ chồng.

Không còn là ánh mắt cam chịu thường ngày, đôi mắt Minh lúc này lạnh và sâu đến lạ. Cô chậm rãi tháo chiếc găng tay cao su đã sờn, đặt xuống bàn như một lời tuyên bố kết thúc. Căn phòng đang ồn ào bỗng im bặt. Ngay cả tiếng nhạc Giáng sinh du dương cũng trở nên lạc lõng.

– Mẹ nói con là đồ vứt đi… – Minh cười nhạt, giọng khàn nhưng rõ từng chữ – …vì con không sinh được con trai?

Bà Lan khoanh tay, cằm hất cao, vẻ mặt đầy khinh khỉnh:

– Không phải sự thật sao? Cô còn đứng đây cãi à?

Minh gật đầu chậm rãi.

– Vâng. Vậy thì hôm nay, trước mặt cả họ, con xin nói cho rõ một lần. Để sau này… không ai còn có thể coi con là kẻ ăn bám, hay hai đứa cháu gái của mẹ là “vô dụng”.

Cô bước đến bàn thờ gia tiên, nơi bà Lan vừa đặt sẵn lễ vật chuẩn bị đi tiệc. Minh với tay lấy chiếc túi xách cũ treo ở góc tủ – thứ mà bao năm nay bà Lan vẫn chê là “quê mùa, hạ đẳng”. Từ trong túi, Minh lấy ra một tập hồ sơ dày, đặt bộp xuống bàn kính giữa phòng.

– Đây là gì? – Tú nhăn mặt – Chị lại bày trò ăn vạ à?

Minh không nhìn cô ta. Cô mở tập giấy, giọng bình thản đến đáng sợ:

– Kết quả xét nghiệm tinh trùng của anh Nam. Ba lần. Ở ba bệnh viện khác nhau.

Không khí đông cứng.

Bà Lan sững lại trong tích tắc, rồi bật cười gượng:

– Cô… cô lấy đâu ra thứ nhảm nhí này? Định đổ tội cho con trai tôi à?

Minh ngẩng lên, ánh mắt thẳng thừng:

– Vô tinh bẩm sinh. Không có khả năng sinh con trai… hay con gái. Hai đứa con mà mẹ vẫn gọi là “đồ vô dụng” ấy, là nhờ con đã phải thụ tinh nhân tạo. Và người ký vào tất cả giấy tờ đó… là anh Nam.

Từng chữ như búa nện xuống sàn.

Một người cô run run cầm tờ kết quả, đọc lướt rồi tái mặt. Tú lắp bắp:

– Không… không thể nào…

Minh mỉm cười buồn:

– Con im lặng suốt năm năm, chịu mọi lời sỉ nhục, vì con nghĩ đó là trách nhiệm của một người vợ. Con không muốn anh Nam mang tiếng, càng không muốn mẹ sốc. Nhưng mẹ thì sao? Mẹ đã đối xử với con và cháu mình như rác rưởi.

Bà Lan lùi lại một bước, môi run lên:

– Cô… cô nói dối… Con trai tôi…

– Mẹ biết không – Minh ngắt lời – người “máy hỏng” mà mẹ gọi, là con dâu của mẹ. Nhưng người không thể nối dõi… lại chính là giọt máu mà mẹ hả hê khoe khoang với thiên hạ.

Ngoài cửa, tiếng khóa xoay.

Anh Nam đứng đó từ lúc nào, gương mặt trắng bệch. Ánh mắt anh chạm vào xấp hồ sơ trên bàn, rồi nhìn sang mẹ mình – người phụ nữ đang run rẩy vịn ghế để khỏi ngã.

– Mẹ… – anh khàn giọng – Con xin lỗi.

Bà Lan không nghe thấy gì nữa. Bà từ từ ngồi sụp xuống ghế, đôi tay ôm ngực, ánh mắt trống rỗng nhìn cây thông Noel vẫn nhấp nháy ánh đèn.

Bữa tiệc năm sao hôm đó… gia đình họ Trịnh không ai đi cả.

Còn Minh, cô lặng lẽ lên phòng, xếp đồ vào vali. Trước khi rời đi, cô cúi đầu chào bàn thờ gia tiên – lần cuối cùng với tư cách con dâu.

Nhiều năm sau, người ta vẫn thấy bà Lan sống lặng lẽ trong căn nhà rộng lớn, không còn tiệc tùng, không còn tiếng cười. Hai đứa cháu gái – những đứa trẻ từng bị bà khinh rẻ – đã theo mẹ sang nước ngoài, trưởng thành, thành đạt và chưa từng quay lại.

Nỗi đau lớn nhất của bà… không phải là không có cháu trai.
Mà là khi hiểu ra, bà đã tự tay đánh mất người con dâu và những đứa cháu hiếu thảo nhất đời mình.