Năm 1986, mẹ bảo tôi sang nhà bác cả vay ít gạo, không ngờ bác hào phóng cho hẳn 10kg gạo. Nhưng khi mẹ đổ gạo ra, bà bỗng ôm mặt kh/óc n/ức n/ở, lý do đằng sau khiến tôi b/àng hoà/ng và cả đời không quên…

gạo, không ngờ bác hào phóng cho hẳn 10kg gạo. Nhưng khi mẹ đổ gạo ra, bà bỗng ôm mặt kh/óc n/ức n/ở, lý do đằng sau khiến tôi b/àng hoà/ng và cả đời không quên…

Năm 1986, tôi vừa tròn mười hai tuổi. Đó là thời điểm mà cái đói len lỏi vào từng mái nhà. Bữa cơm của gia đình tôi thường chỉ có chút gạo độn thêm khoai sắn, chan canh rau muống loãng. Cha đã mấ/t từ nhiều năm trước, để lại mẹ gồng gánh nuôi ba chị em tôi.

Hôm ấy, trời cuối đông, gió bấc hun hút thổi. Tôi thấy mẹ loay hoay bên chiếc hũ gạo đã trơ đáy. Bà bốc từng hạt còn sót lại, rồi thở dài:

– Con sang bác cả vay ít gạo, mai mẹ tìm cách trả.

Tôi r/ụt r/è xách cái túi cói cũ, chạy sang nhà bác cả. Nói ra lời nhờ vả, tôi thấy hai gò má mình n/óng r/an. Nhưng bác cả không t/rách, chỉ nhìn tôi thật lâu. Đôi mắt bác ánh lên một điều gì đó rất khó tả: vừa x/ót x/a, vừa n/ặng n/ề.

Một lát sau, bác quay vào nhà, mang ra cả túi gạo nặng trĩu, chắc phải mười cân. Bác đặt vào tay tôi, giọng khẽ r/un:

– Mang về cho mẹ con, đừng ng/ại.

Tôi vui mừng khôn xiết, líu ríu cảm ơn rồi khệ nệ ôm bao gạo về. Trên đường, cái lạnh như không còn buốt giá, vì tôi nghĩ tới cảnh cả nhà sẽ được ăn cơm trắng, không phải cháo loãng nữa.

Vừa bước vào sân, tôi hồ hởi gọi:

– Mẹ ơi, bác cho nhiều lắm!

Mẹ ra đỡ, đặt túi gạo xuống, mở miệng túi. Bất ngờ, bàn tay bà khựng lại. Giữa đống gạo trắng, có một cái hộp gỗ nhỏ, cũ kỹ, kèm một túi vải buộc chặt.

Tôi ngỡ ngàng, còn mẹ thì r//un bắ/n người, đôi mắt đỏ hoe. Bà vội mở lá thư ố vàng được gấp cẩn thận.

Giọng mẹ lạc đi khi đọc…

“…Em gái, nếu em đọc được những dòng này thì hãy tha thứ cho anh. Đây là số vàng bố mẹ để lại trước khi mất, lẽ ra phải chia cho em, nhưng bao năm qua anh giữ lại vì nghĩ mình là anh cả, phải gánh trách nhiệm thờ phụng tổ tiên. Nay anh biết em và các cháu khó khăn, anh không thể nhắm mắt làm ngơ. Anh giấu trong bao gạo này 5 chỉ vàng, coi như phần của em ngày trước. Xin đừng từ chối.”

Mẹ tôi vừa đọc vừa nấc nghẹn, nước mắt ràn rụa. Bà ngồi sụp xuống bên bao gạo, ôm mặt khóc như trút hết nỗi tủi hờn dồn nén bấy lâu.

Tôi và chị em sững sờ, chẳng hiểu hết ý nghĩa của những lời trong thư, chỉ thấy mẹ run rẩy vuốt ve cái hộp gỗ như báu vật. Một lúc sau, bà nghẹn ngào nói:

– Mấy chục năm qua, mẹ luôn nghĩ ông bà mất đi không để lại gì. Ai ngờ… chính anh cả đã giữ lại. Có lẽ, vì nặng tình nặng nghĩa, anh không nỡ trao ra, nhưng cũng không nỡ tiêu.

Tôi ngơ ngác hỏi:

– Vậy… giờ mình có thể thoát cảnh đói rồi hả mẹ?

Mẹ lau nước mắt, nhìn tôi bằng ánh mắt đầy thương yêu:

– Không phải chỉ là chuyện đói no, con ạ. Đây là tình ruột thịt. Dù có bao nhiêu vàng, bao nhiêu gạo… thì điều quý giá nhất vẫn là tấm lòng của anh chị em với nhau.

Tối hôm ấy, mẹ không vội bán vàng, cũng chẳng mở túi vải. Bà chỉ nấu một nồi cơm trắng thật đầy, lần đầu tiên sau bao tháng ngày. Ba chị em tôi ngồi quây quần bên mâm, nhìn nhau cười rạng rỡ. Riêng mẹ, vừa ăn vừa khóc, vừa lẩm bẩm:

– Anh ơi, em mang ơn anh suốt đời này…

Câu chuyện ấy theo tôi đến tận bây giờ. Hình ảnh mẹ khóc nức nở bên bao gạo năm 1986 mãi hằn trong ký ức tôi – không chỉ vì miếng ăn lúc khốn cùng, mà vì bài học sâu sắc về tình thân, về sự bao dung và cách mà những người ruột thịt nương tựa vào nhau trong những năm tháng gian khó.