Mùa đông năm 1993, gió bấc tràn về xám xịt cả cánh đồng đầu làng. Bà Năm ngồi bên chiếc phản gỗ cũ, bàn tay run rẩy ký vào tờ giấy sang tên mảnh đất 120 mét vuông ngay mặt tiền trục đường chính của làng cho Hùng – đứa con trai trưởng.

Mùa đông năm 1993, gió bấc tràn về xám xịt cả cánh đồng đầu làng. Bà Năm ngồi bên chiếc phản gỗ cũ, bàn tay run rẩy ký vào tờ giấy sang tên mảnh đất 120 mét vuông ngay mặt tiền trục đường chính của làng cho Hùng – đứa con trai trưởng.

Lúc bấy giờ, bà chỉ nghĩ đơn giản bằng cái lý của người già:

“Con trai trưởng như cột cái trong nhà. Nó phải giữ đất, giữ vườn để sau này còn lo nhang khói cho tổ tiên, phụng dưỡng cha mẹ lúc xế bóng. Còn mấy đứa em gái, sau này gả chồng rồi cũng theo chân người ta đi lập nghiệp phương xa.”

Hùng làm thợ điện, không giàu có nhưng chí thú làm ăn. Mảnh đất ấy, anh chắt chiu từng đồng để xây nên căn nhà cấp 4 khang trang, nơi bố mẹ và các em tụ họp mỗi dịp Tết. Ông Lâm mất, Hùng tiếp tục ở đó, gánh trách nhiệm nhang khói. Vợ anh cũng là người hiền lành, tảo tần.

Nhưng đến một ngày tháng 6, bà Năm đột ngột sang nhà, đi cùng là chú Ba – con trai bà – và thím Dậu. Gương mặt nghiêm nghị, ánh mắt lạnh lùng, bà thẳng thắn tuyên bố:

– Mảnh đất này là của bà, t chỉ cho gia đình này ở nhờ thôi Giờ bà muốn lấy lại, cả nhà chuyển ra khỏi đây đi.

Hùng chế//t lặng. Anh lặng lẽ mở két, lấy sổ đỏ đã sang tên từ năm năm trước, đặt trước mặt bà!

– Bà đất này bố con sang tên cho con rồi, con xây nhà, con ở, lo thờ cha… Giờ nếu bà cần tiền, con có thể gửi bà 1,5 tỷ để dưỡng già. Còn nơi này, cho con ở để thờ cúng cha mẹ…

Nhưng bà Năm chỉ lắc đầu, gạt phăng:

–Tiền không cần Chú thím mày nói đúng, đất này để nhà nước chia lại cũng chẳng lỗ bán được đầy tiền, còn hơn sau này con cái mày chiếm…Hùng không ngờ người bà nội lại nhẫn tâm đến thế…anh lặng lẽ đưa vợ con rời dì…nhưng chỉ 1 năm sau bà nội bất ngờ gọi điện cho Hùng…

Giọng bà Năm qua điện thoại không còn cái uy quyền, đanh thép của một năm trước. Nó run rẩy, đứt quãng và đặc quánh tiếng thở dốc. Bà thều thào:

– Hùng ơi… về cứu bà… Thằng Ba nó… nó đuổi bà ra chuồng lợn rồi…

Hùng buông thõng chiếc điện thoại, tim thắt lại. Dẫu lòng vẫn còn vết sẹo của buổi chiều bị xua đuổi, anh không thể làm ngơ trước tiếng cầu cứu của người đã sinh ra cha mình. Khi anh chạy xe về đến cổng ngôi nhà cũ – nơi anh từng chắt chiu xây dựng – một cảnh tượng hãi hùng hiện ra trước mắt.

Căn nhà cấp 4 khang trang giờ tiêu điều, rác rưởi văng tung tóe. Ở góc sân, cạnh cái chuồng lợn cũ hôi hám, bà Năm nằm co quắp trên một tấm chiếu rách, chân tay khẳng khiu như cành củi khô.

---

Sự thật phũ phàng

Hóa ra, ngay sau khi đuổi được gia đình Hùng đi, chú Ba và thím Dậu đã ép bà Năm ký giấy sang tên một lần nữa để bán đứt mảnh đất mặt tiền cho một đại gia phân lô bán nền. Có tiền tỷ trong tay, vợ chồng chú Ba lao vào cờ bạc, ăn chơi trác táng.

Chỉ trong chưa đầy một năm, số tiền khổng lồ ấy tan thành mây khói. Khi túi cạn tiền, lòng người cũng cạn nghĩa. Chú thím quay sang đổ lỗi cho bà Năm là “cái nợ đời”, “già rồi còn sống dai để tốn cơm”. Họ đuổi bà ra khỏi gian nhà chính, bắt bà ngủ ở dãy nhà kho xập xệ cạnh chuồng lợn để lấy phòng cho thuê.

Hùng bước đến, bế xốc bà nội lên. Bà Năm bật khóc nức nở, bàn tay gầy guộc bấu chặt lấy vai anh: – Bà sai rồi Hùng ơi… Bà nghe lời phỉnh nịnh, bà tưởng chúng nó thương bà… Hóa ra chúng nó chỉ thương miếng đất của cha mày để lại… Cho bà xin lỗi…

Cái kết của lòng hiếu thảo

Hùng không nói một lời trách móc. Anh đưa bà về căn nhà thuê chật hẹp nhưng ấm cúng của vợ chồng anh ở trên phố. Vợ Hùng, người phụ nữ từng bị bà xua đuổi cay đắng, lặng lẽ đi nấu bát cháo hành nóng hổi, nhẹ nhàng lau mặt cho bà.

Vài tháng sau, mảnh đất cũ bị san phẳng để xây siêu thị. Vợ chồng chú Ba trắng tay, dắt díu nhau đi trốn nợ biệt tích. Bà Năm sống những ngày cuối đời trong sự hối hận muộn màng, nhưng may mắn thay, bà vẫn được sưởi ấm bởi lòng vị tha của đứa cháu mà bà từng ruồng bỏ.

Hùng đứng trước bàn thờ cha, thắp nén nhang trầm. Anh hiểu rằng, mảnh đất có thể mất đi, nhưng đạo làm người và hơi ấm gia đình thì không một tờ sổ đỏ nào có thể định giá được.