Chiều 30 Tết, tôi đứng chết lặng ngoài hiên khi nghe vợ lạnh lùng đuổi mẹ về quê. Tôi im lặng, nghĩ sau Tết sẽ xin lỗi mẹ cũng chưa muộn
Chiều 30 Tết, tôi đứng chết lặng ngoài hiên khi nghe vợ lạnh lùng đuổi mẹ về quê. Tôi im lặng, nghĩ sau Tết sẽ xin lỗi mẹ cũng chưa muộn. Nhưng sáng mùng Một, căn nhà còn vương mùi nhang, tôi mở chiếc hộp quà mẹ để lại. Bên trong không phải tiền hay vàng… mà là thứ khiến tay tôi run rẩy, vợ tôi gào khóc rồi ngã quỵ xuống nền nhà. Đến lúc đó, tôi mới hiểu: có những sai lầm, cả đời không kịp sửa….Chiều 30 Tết, trời lành lạnh. Tôi đứng ngoài hiên, tay cầm nén nhang chưa kịp thắp thì nghe tiếng vợ mình vọng ra từ trong nhà, lạnh lùng và sắc như dao:
“Má về quê đi. Nhà con chật, Tết nhất đông người, con không lo nổi.”
Tôi chết lặng. Mẹ tôi đứng giữa phòng khách, tay xách túi đồ cũ sờn, khuôn mặt khắc khổ không biểu lộ cảm xúc. Bà chỉ “ừ” rất khẽ, rồi quay sang nhìn tôi. Ánh mắt ấy không trách móc, chỉ buồn, sâu và mệt. Tôi tránh ánh nhìn của mẹ, tim đập mạnh nhưng cổ họng nghẹn cứng.
Tôi nghĩ đơn giản: Sau Tết mình sẽ về xin lỗi mẹ cũng chưa muộn.
Tôi nghĩ vợ đang bực bội chuyện tiền bạc, nhà cửa.
Tôi nghĩ… mẹ quen chịu đựng rồi.
Mẹ tôi ở quê lên mấy hôm, mang theo ít bánh trái tự làm, vài con gà nuôi sau vườn. Vợ tôi không vui ngay từ đầu. Cô ấy nói tôi “không biết lo cho gia đình nhỏ”, nói mẹ tôi “quê mùa, lạc hậu”. Tôi nghe, nhưng im lặng. Sự im lặng hèn nhát mà tôi tự biện minh bằng hai chữ “yên ổn”.
Mẹ bước ra cổng. Tôi đứng sau lưng, không dám tiễn. Chỉ đến khi bà đi khuất, tôi mới phát hiện trước cửa nhà có một chiếc hộp giấy được bọc cẩn thận, buộc dây đỏ. Trên nắp, mẹ nắn nót viết:
“Quà Tết cho các con.”
Tôi cầm hộp vào nhà, đặt lên bàn thờ. Đêm giao thừa trôi qua trong không khí gượng gạo. Vợ tôi cằn nhằn đủ thứ. Tôi uống nhiều rượu, tự trấn an rằng sau mấy ngày Tết, mọi chuyện sẽ qua.
Sáng mùng Một, căn nhà còn vương mùi nhang. Tôi dậy sớm, nhìn chiếc hộp quà trên bàn thờ mà lòng nặng trĩu. Vợ tôi bước ra, giục mở xem “mẹ cho được bao nhiêu tiền”.
Tôi mở nắp hộp.
Bên trong không có tiền. Không có vàng.
Là một tập hồ sơ dày, kẹp gọn gàng. Trên cùng là một tờ giấy viết tay của mẹ, chữ run run:
“Má xin lỗi vì chưa từng nói cho con biết.”
Tay tôi bắt đầu run. Vợ tôi giật lấy tập giấy, đọc lướt qua vài dòng rồi hét lên, tiếng hét xé toạc buổi sáng mùng Một. Cô ấy gào khóc, đánh rơi hồ sơ xuống nền nhà, rồi ngã quỵ.
Những tờ giấy rơi ra, lộ rõ dấu mộc đỏ của bệnh viện, của ngân hàng, của tòa án.
Đến lúc đó, tôi mới hiểu:
Có những sai lầm, cả đời không kịp sửa…

Tôi cúi xuống nhặt từng tờ giấy đang rải trên nền nhà lạnh ngắt.
Giấy xét nghiệm.
Giấy ra viện.
Giấy vay nợ ngân hàng.
Và… giấy thế chấp mảnh đất duy nhất của mẹ.
Ở góc trên cùng là kết luận của bệnh viện, mực đỏ còn rõ:
“Ung thư dạ dày giai đoạn cuối.”
Tôi không nghe được tiếng vợ khóc nữa. Tai ù đi. Tim như bị ai bóp nghẹt.
Trong tập hồ sơ còn có một lá đơn xin vay tiền, chữ ký run rẩy của mẹ, số tiền đúng bằng khoản nợ mà vợ chồng tôi đang thiếu để trả ngân hàng — khoản tiền khiến vợ tôi bực bội suốt mấy tháng nay.
Phía sau là lá thư mẹ viết:
“Má biết mình không sống được bao lâu nữa.
Má không muốn làm gánh nặng cho con, càng không muốn con vì má mà vợ chồng lục đục.
Số tiền này, coi như má trả nợ giúp các con.
Đất má bán rồi, quê cũng không còn gì để về.
Chỉ mong Tết này, con được yên ổn.”
Tôi quỵ xuống.
Hóa ra, ngày 30 Tết, khi bị đuổi về quê,
mẹ không hề có quê để về.
Mảnh đất đã cắm sổ.
Căn nhà nhỏ đã rao bán.
Bệnh trong người đã đến lúc không giấu được nữa.
Vợ tôi bò đến bên tôi, khóc nức nở, miệng liên tục lắp bắp:
“Em… em không biết… Em tưởng má chỉ làm quá lên…”
Tôi không đáp.
Tôi lao ra ngoài, gọi xe về quê trong tuyệt vọng.
Nhưng ngôi nhà cũ đã khóa cửa.
Hàng xóm nói mẹ tôi đã nhập viện cấp cứu từ đêm giao thừa.
Khi tôi chạy đến bệnh viện, mẹ nằm đó, gầy đến mức chỉ còn da bọc xương. Bà mở mắt nhìn tôi, khó nhọc mỉm cười:
“Con… mở quà chưa?”
Tôi gào lên như một đứa trẻ:
“Má ơi… con xin lỗi… con sai rồi… con đưa má về nhà… về nhà với con…”
Mẹ lắc đầu, bàn tay gầy gò nắm chặt tay tôi, hơi ấm yếu ớt dần:
“Không kịp đâu con…
Chỉ cần con hiểu… là đủ rồi…”
Mẹ đi ngay sáng mùng Hai Tết.
Không một lời oán trách.
Không một giọt nước mắt cho bản thân.
Chỉ để lại tôi —
một người con đã chọn im lặng thay vì đứng về phía mẹ.
Nhiều năm sau, căn nhà tôi ở ngày ấy vẫn còn, nhờ số tiền mẹ đổi bằng cả cuộc đời.
Nhưng mỗi dịp Tết,
mỗi khi thắp nhang,
tôi không dám xin gì.
Tôi chỉ cúi đầu rất thấp và tự nhắc mình:
Có những lời xin lỗi, nếu chậm một bước, sẽ không bao giờ còn người để nghe.