Bán cả tiệm tạp hóa, rút sổ tiết kiệm 1 tỷ đồng cứu con trai trả n//ợ, tôi từng nghĩ tuổi già sẽ được con báo hiếu. Nào ngờ, đến mỗi cuối tháng lại phải ngập ngừng gọi điện xin chính số tiền con từng hứa gửi. Đến khi nghe một câu nói của cháu nội, tôi quyết định làm điều sáng suốt nhất cuộc đời mình…

Bán cả tiệm tạp hóa, rút sổ tiết kiệm 1 tỷ đồng cứu con trai trả n//ợ, tôi từng nghĩ tuổi già sẽ được con báo hiếu. Nào ngờ, đến mỗi cuối tháng lại phải ngập ngừng gọi điện xin chính số tiền con từng hứa gửi. Đến khi nghe một câu nói của cháu nội, tôi quyết định làm điều sáng suốt nhất cuộc đời mình…

Tôi năm nay đã ngoài sáu mươi tuổi.

Hơn ba mươi năm trước, vợ chồng tôi mở một tiệm tạp hóa nhỏ ngay đầu ngõ. Tiệm chẳng lớn nhưng đủ nuôi cả gia đình, nuôi con trai ăn học thành người. Chồng mấ//t sớm, một mình tôi vừa bán hàng, vừa làm mẹ, vừa làm cha. Có những ngày s//ốt đến r//un người vẫn phải mở cửa bán vì nghỉ một ngày là mất tiền chợ ngày hôm sau.

Tôi chưa từng than khổ.

Chỉ mong con tr/ai có cuộc sống tốt hơn mẹ.

Con học xong đại học, có việc làm, rồi cưới vợ, sinh co/n. Tôi cứ nghĩ những tháng ngày vất vả của mình đã khép lại.

Thế rồi một lần, con gọi điện trong nước mắt.

– Mẹ ơi… con làm ăn thua l//ỗ. Nếu không có tiền trả nợ, chắc con m//ất hết.

Tôi không hỏi đúng sai.

Hôm sau, tôi bán luôn tiệm tạp hóa đã gắn bó hơn ba mươi năm, rút sạch số tiền tiết kiệm dành cho tuổi già để đưa con trả nợ.

Con ôm tôi khóc.

– Mẹ yên tâm. Từ giờ mẹ không phải làm gì nữa. Con sẽ lo cho mẹ. Mỗi tháng con gửi mẹ năm triệu, mẹ cứ nghỉ ngơi hưởng tuổi già.

Tôi tin con.

Suốt nửa năm đầu, tháng nào tiền cũng về đúng hẹn.

Nhận được tiền, tôi chẳng tiêu nhiều. Tôi chỉ đủ tiền điện, tiền nước, mua ít thức ăn rồi để dành một ít.

Gặp ai tôi cũng cười tươi:

– Giờ tôi sướ///ng rồi. Con trai hiếu thảo lắm, tháng nào cũng gửi tiền.

Tôi nói bằng tất cả niềm tự hào của một người mẹ.

Nhưng rồi…

Tháng thứ bảy, tiền không về.

Tôi nghĩ chắc con bận.

Đến ngày mười lăm, tôi mới gọi.

– Con ơi, chắc con quên chuyển tiền cho mẹ.

Con cười.

– Dạ, con bận quá. Tối con chuyển.

Đêm ấy tiền mới về.

Tôi tự nhủ chẳng sao.

Nhưng những tháng sau cũng vậy.

Có tháng tôi phải gọi hai, ba lần.

Có tháng gần cuối tháng con mới chuyển.

Có lần trong ví chỉ còn hơn một trăm nghìn, tôi đành sang vay tạm người em họ vài triệu để mua thuốc và đóng tiền điện.

Điều khiến tôi mệt nhất không phải thiếu tiền.

Mà là cảm giác mỗi lần cầm điện thoại.

Tôi cứ nhìn số của con rồi lại đặt xuống.

Tôi sợ con nghĩ mẹ thúc giục.

Sợ con thấy phiền.

Sợ con dâu không vui.

Sợ cả chính mình.

Có ai ngờ, người từng bán cả cơ nghiệp để cứu con, giờ lại phải ngập ngừng xin đúng số tiền mà con từng hứa sẽ gửi.

Tối hôm ấy là lần tôi đau nhất.

Đã gần cuối tháng mà con vẫn chưa chuyển tiền.

Tôi lấy hết can đảm gọi.

Đầu dây bên kia là giọng cháu nội.

– A lô.

– Bà đây. Bố con có nhà không?

Thằng bé hồn nhiên đáp:

– Bà lại gọi xin tiền bố con à?

Tôi chế///t lặng.

Cổ họng nghẹn cứng.

Im vài giây, tôi cố cười.

– Không… bà gọi hỏi thăm cả nhà thôi.

– Bố con đang tắm.

– Ừ… thế bà cúp nhé.

Tôi tắt máy.

Nước mắt cứ thế rơi.

Suốt tối hôm ấy, con trai cũng không gọi lại.

Có lẽ nó không biết tôi đã gọi.

Hoặc cũng có thể…

Nó biết.

Nhưng bận.

Từ hôm đó, tôi không còn kể với ai chuyện con báo hiếu nữa.

Hàng xóm hỏi:

– Con trai vẫn gửi tiền đều chứ?

Tôi cười.

– Ừ, vẫn đều.

Tôi nói dối.

Không phải để giữ thể diện cho mình.

Mà để giữ thể diện cho con.

Rồi một đêm, tôi nhìn cuốn sổ tiết kiệm chỉ còn vài trăm nghìn.

Tôi chợt hiểu.

Tuổi già đáng sợ nhất không phải bệ/nh tậ//t.

Mà là phải chờ người khác chuyển tiền để được sống.

Sáng hôm sau, tôi đến xin làm ở một cửa hàng thực phẩm gần nhà.

Chủ cửa hàng nhìn tôi.

– Cô làm nổi không?

Tôi cười.

– Ba mươi năm bán tạp hóa rồi, cô cứ để tôi thử.

Một tháng sau, tôi nhận mức lương tám triệu đồng.

Không nhiều.

Nhưng đó là đồng tiền do chính mình làm ra.

Tôi bắt đầu chi tiêu tiết kiệm, mỗi tháng dành ra vài triệu gửi vào sổ dưỡng già.

Lần đầu tiên sau nhiều tháng, tôi không còn thấp thỏm chờ điện thoại ngân hàng báo có tiền.

Đúng lúc ấy, con trai gọi.

– Mẹ ơi… công ty con đang kẹt vốn.

Tôi im lặng.

– Mẹ bán giúp con mảnh đất hương hỏa của ông bà nhé. Sau này con mua lại cũng được.

Tôi nhìn ra khu vườn nơi chồng và tổ tiên bao đời yên nghỉ.

Rồi nhẹ nhàng đáp.

– Mẹ không bán.

Đầu dây bên kia im bặt vài giây, rồi giọng con trai tôi có chút gắt gỏng, pha lẫn kinh ngạc: – Mẹ! Mẹ có biết tình hình của con đang ngàn cân treo sợi tóc không? Mảnh đất đó để không cũng phí, mẹ bán đi cứu con, sau này con làm ra tiền con sẽ chuộc lại gấp đôi, gấp ba cho mẹ! Mẹ tiếc với chính con trai ruột của mình sao?

Tôi nghe những lời trách móc ấy, lòng không còn đau đớn, thắt nghẹn như cái đêm nghe câu nói hồn nhiên của đứa cháu nội nữa. Lòng tôi lúc này phẳng lặng như mặt hồ không chút gió. Tôi chậm rãi đứng dậy, bước ra phía hiên nhà, nhìn về mảnh vườn xanh mướt, nơi có gian thờ của chồng và tổ tiên.

Tôi nói, giọng bình thản nhưng đanh thép:

– Mẹ không tiếc với con, nhưng mẹ đã từng cho con tất cả những gì mẹ có rồi. Tiệm tạp hóa ba mươi năm – nồi cơm của cả đời mẹ, một tỷ đồng tiền tiết kiệm – chiếc phao cứu sinh duy nhất cho tuổi già của mẹ, mẹ đều đã đưa hết cho con mà không hề do dự. Kết quả là gì? Là mỗi cuối tháng mẹ phải hạ mình, ngập ngừng gọi điện xin con từng đồng như đi ăn xin. Là để đứa cháu nội sáu tuổi của mẹ thốt lên câu: “Bà lại gọi xin tiền bố con à?”.

Con trai tôi lắp bắp: – Mẹ… con của con còn nhỏ, nó biết cái gì đâu. Chắc nhà con cằn nhằn chuyện tiền nông nên nó nghe thấy… Con xin lỗi mẹ, dạo này con ngập đầu trong nợ nần nên quên bén việc gửi tiền cho mẹ…

– Con không quên. Con chỉ coi việc mẹ hy sinh cho con là điều hiển nhiên, còn năm triệu con gửi cho mẹ là ban ơn, là bố thí. Con có thể bỏ ra hàng chục triệu để tiếp khách, đi nhậu, mua sắm cho vợ con, nhưng năm triệu dưỡng già của mẹ thì con để mẹ phải chờ đợi, tủi nhục từ tháng này qua tháng khác.

Tôi hít một hơi thật sâu, nói tiếp điều cốt lõi:

– Mảnh đất hương hỏa này, mẹ đã làm thủ tục hiến một phần cho xã để mở rộng đường đi cho bà con, phần còn lại có nhà thờ tổ, mẹ đã lập di chúc hiến tặng cho quỹ khuyến học của dòng họ sau khi mẹ trăm tuổi. Con không cần phải nhòm ngó nữa.

– Mẹ! Mẹ điên rồi sao? Mẹ thà cho người ngoài chứ không để lại cho con cháu à? Con là đứa con duy nhất của mẹ đấy! – Tiếng con trai tôi thét lên qua điện thoại, đầy vẻ phẫn nộ và bất lực.

– Đúng, con là đứa con duy nhất, nên mẹ đã dung túng cho sự ỷ lại của con quá lâu. Ba mươi tuổi đầu, hễ ngã là con lại quay về đòi mẹ bán xương bán thịt để đỡ con dậy. Lần này, con tự làm thì tự chịu. Mẹ không gánh thay con được nữa.

Tôi cúp máy. Điện thoại sau đó rung lên liên tục, hết cuộc gọi của con trai đến tin nhắn của con dâu, nhưng tôi không bắt máy, cũng không đọc. Tôi chặn số của cả hai đứa.

Nửa năm trôi qua.

Con trai tôi không thể bán đất, buộc phải bán chiếc xe ô tô đang trả góp, thu hẹp quy mô kinh doanh và chuyển sang làm thuê cho một công ty khác để trả nợ. Nghe hàng xóm kháo nhau chúng nó chật vật lắm, nhưng tôi không hỏi han, cũng không gửi một đồng. Đàn ông đến tuổi này, phải tự biết nếm vị đắng của cuộc đời mới trưởng thành được.

Còn tôi, mỗi ngày đều đặn đúng 6 giờ sáng, tôi mặc bộ quần áo tươm tất, đi bộ ra cửa hàng thực phẩm làm việc. Công việc bận rộn khiến tôi không còn thời gian để buồn tủi, suy nghĩ vẩn vơ. Tôi có những người bạn già cùng làm việc, có đồng lương tám triệu tự tay mình kiếm được. Tôi thích ăn gì thì mua, thích mặc gì thì sắm, không còn phải nhìn sắc mặt của ai, không còn phải hồi hộp chờ đợi tiếng “ting ting” thông báo từ ngân hàng vào mỗi cuối tháng.

Hóa ra, sai lầm lớn nhất của cha mẹ là cho con cái mọi thứ, để rồi biến mình thành kẻ phụ thuộc. Tuổi già sáng suốt nhất không phải là giữ được bao nhiêu tiền cho con, mà là giữ được sự tự chủ và lòng tự trọng cho chính mình.