Bác cả ra tò sau 20 năm liền trở về nhà, nhưng chú út khóa cửa, chú ba gi//ả bệ//nh, chỉ có bố tôi mở cửa chào đón, và rồi tôi ch//ết lặ//ng khi biết sự thật…

Bác cả ra tò sau 20 năm liền trở về nhà, nhưng chú út khóa cửa, chú ba gi//ả bệ//nh, chỉ có bố tôi mở cửa chào đón, và rồi tôi ch//ết lặ//ng khi biết sự thật…

Năm ấy tôi mười tám tuổi, lần đầu tiên thấy bố bật khóc như một đứa trẻ. Giữa sân, bố tôi đứng lặng người trước một người đàn ông tóc đã ngả bạc, tay run run ôm bố thật chặt – như thể chỉ cần buông ra là sẽ tan biến mãi mãi.

Đó là bác cả – anh trai ru//ột của bố tôi – người vừa trở về sau 20 năm vắng bóng.

Từ nhỏ, tôi chỉ nghe người lớn nhắc đến bác bằng những lời ngập ngừng, dè dặt. Có người bảo bác đi xa lập nghiệp, có người lại nói bác gâ/y chu/yện khiến gia đình l/ao đ/ao. Mẹ tôi chỉ bảo tôi đừng t/ò m/ò, người lớn có lý do của họ.

Ngày bác trở lại, cả xóm như nín thở. Không ai ra đón, nhà chú út đóng kín cổng, chú ba thì nằm co ro trong chăn, bảo đang m//ệt không dậy nổi. Chỉ có bố tôi – người chưa từng nói xấ///u hay tr//ách c/ứ bác – đứng giữa sân, tay r/un ru/n mở cổng. Tôi vẫn nhớ rõ ánh mắt bố lúc đó: vui mừng, xúc động, và đ/au đ/áu một điều gì đó không thể gọi thành tên.

Bác bước vào sân, dáng người gầ/y gu/ộc, bước chân chậm rãi như đang bước vào một giấc mơ. Bố la/o đến ôm bác, chẳng ai nói gì. Chỉ có tiếng gió thổi qua rặng tre và tiếng tim tôi đập thình thịch.

Tối hôm đó, tôi ng/he l/én được câu chuyện của hai người. Bác hỏi:
– Mọi người… vẫn ổn chứ?

Bố tôi gật đầu:
– Ừ, chỉ là… không phải ai cũng quên được chuyện xưa.

Bác im lặng một lúc rồi nói:
– Anh không mong được t/ha th/ứ, chỉ muốn biết… em có còn tin anh không?

Bố tôi siết tay bác:
– Nếu anh không tin, em đã không mở cửa.

Tôi không hiểu rõ “chuyện xưa” là gì. Chỉ thấy hai người đàn ông, một người mang theo v/ết thư/ơng lòng, một người giữ lại chút tình thân.

Cho đến khi tôi tình cờ nhìn thấy chiếc túi bác mang theo. Trong đó có một cuốn sổ nhỏ cũ kỹ và vài tấm ảnh đã úa màu. Và rồi nội dung bên trong khiến tôi ch/ết s/ững…

Tôi lén mở cuốn sổ, tay run bần bật.

Trang đầu tiên là nét chữ đàn ông, nghiêng, cẩn thận nhưng hơi run:

“Nếu một ngày nào đó tôi được trở về, mong là mái nhà này vẫn còn mở cửa cho tôi.”

Tim tôi nhói lên. Tôi lật tiếp.

Có những trang kín chữ, nhưng không có câu nào nói rõ “chuyện xưa”. Chỉ toàn những dòng day dứt, ám ảnh:

• “Ngày đó… tôi không kịp chạy về.”

• “Tôi có tội, dù không ai nhìn thấy.”

• “Em trai tôi không đáng chịu thay tôi.”

• “Tôi đã muốn chết, nhưng lời dặn của mẹ khiến tôi sống thêm 20 năm nữa.”

Tôi cau mày. Có gì đó sai sai. Tại sao bác lại nói “em trai chịu thay”? Ai chịu thay? Thay cho chuyện gì?

Rồi tôi lật đến một tấm ảnh.

Tấm ảnh khiến tôi đứng hình đến mức tim như ngừng đập.

Đó là một căn nhà cháy dở. Đồ đạc bị thiêu rụi. Một người đàn ông trẻ nằm trên băng ca, mặt băng kín, máu bê bết.

Góc dưới ảnh ghi:
“Anh Minh – người cứu bố con bé.”

Minh.

Tên bố tôi.

Tay tôi run lên từng đợt.

Bố… từng bị thương nặng?
Mà tôi chưa bao giờ nghe ai nhắc đến?

Tôi lật tấm ảnh tiếp theo.

Trong ảnh, bác cả – hồi còn trẻ – đứng xa xa, đôi mắt đỏ hoe, như người vừa chứng kiến điều khủng khiếp nhất đời.
Góc ảnh là nét chữ run rẩy:

“Tôi là người làm rơi ngọn đuốc.”

Tôi bật thở mạnh.

Ngọn đuốc?
Nhà cháy?
Bố bị thương vì cứu ai?

Tôi đang cố hiểu thì tiếng bước chân bố tôi vang lên ngay sau lưng:

– Con đang làm gì đó?

Tôi giật nảy người, vội khép cuốn sổ lại, nhưng không kịp.

Bố nhìn thẳng vào cuốn sổ trong tay tôi. Vẻ mặt ông thoáng biến sắc – lần đầu tiên tôi thấy bố hốt hoảng như vậy.

Tôi lí nhí:

– Bố… bố từng bị tai nạn cháy nhà hả?

Bố tôi không đáp.

Một lúc sau, giọng ông nghẹn lại:

– Con đọc tới đâu rồi?

Tôi đưa cuốn sổ. Bố im lặng nhìn nó rất lâu. Vô cùng lâu.

Rồi ông thở hắt, ngồi xuống cạnh tôi, mắt nhìn ra sân tối:

– Chuyện này… 20 năm nay bố chưa từng nghĩ sẽ phải kể lại lần nữa.
– Nhưng nếu con đã biết đến đây… thì bố sẽ kể hết.

Tôi nuốt nước bọt, bụng thắt chặt.

Bố nói, từng chữ nặng như chì:

– Người làm cháy nhà… không phải bác con.
– Mà là… chú út.

Tôi chết lặng.

Bố tiếp:

– Ngày ấy, chú út lén đốt rác sau vườn rồi bỏ đi chơi. Gió mạnh thổi, lửa bén vào kho. Trong kho… có hai bố con đang ngủ trưa.
– Người lao vào cứu bố… chính là bác cả.
– Nhưng khi lửa bùng lên lại, bác bị kẹt. Bố quay lại lôi bác ra, bị thương nặng.

Tôi choáng.

– Vậy sao… mọi người lại trách bác? – tôi run run hỏi.

Bố nhắm mắt, giọng nghẹn:

– Vì chú út sợ. Chú úp hết lên đầu bác.
– Bác im lặng chịu. Vì lúc đó… mẹ đang bệnh nặng. Nếu chú út đi tù… bà không chịu nổi.
– Bác lấy hết lỗi.
– Rồi bỏ nhà đi.

Tôi há hốc miệng.

– Còn chú ba? – tôi hỏi.

Bố cười buồn:

– Hồi đó chú ba còn nhỏ, nhưng biết sự thật. Sau này chú ấy bị bác sĩ chẩn đoán có rối loạn lo âu, cứ nhắc đến chuyện cũ là run lẩy bẩy. Nên khi nghe tin bác về… chú ấy sợ.

– Còn chú út? – tôi hỏi mà tim đập mạnh.

Bố nhìn tôi, ánh mắt vừa đau đớn vừa lạnh lẽo:

– 20 năm rồi… chú út chưa từng nói một lời xin lỗi.
– Thậm chí còn khóa cửa, tránh mặt khi bác quay về.
– Vì sợ quá khứ lật lại.

Khoảnh khắc đó, tôi bỗng hiểu vì sao bác cả đứng lặng trước cổng.
Vì sao bố run run mở cửa.
Vì sao bố khóc như một đứa trẻ.
Vì sao cả xóm im lặng nhìn.
Vì sao chú út trốn.
Vì sao chú ba nằm co ro.

Và tôi hiểu… tại sao bác viết:

“Tôi không mong được tha thứ. Chỉ mong em tôi… còn tin tôi.”

Giọng bố tôi chùng xuống:

– Bác con trở về… không phải để thanh minh.
– Mà để nhìn lại nhà mình một lần cuối.
– Vì bác… bị ung thư giai đoạn cuối rồi con à.

Tôi nghẹn lại, nước mắt rơi xuống cuốn sổ cũ kỹ.

Tôi thì thầm:

– Bố… 20 năm… sao bố không đến tìm bác?

Bố cười buồn, nước mắt lăn dài:

– Bố chờ bác về.
– Vì chỉ khi bác tự bước vào cổng… bác mới thực sự tha thứ cho chính mình.

Tôi ôm mặt, khóc nức nở.

Còn bác cả… người đàn ông gầy gò, tóc bạc, đang ngồi một mình ngoài hiên – lặng lẽ nhìn bầu trời đêm – như thể đang đếm từng ngày còn lại.