Vừa về ra mắt nhà bạn trai, tôi đã bị giao rửa cả núi bát sau bữa cỗ của gần 50 người. Tôi không hề than vãn, lặng lẽ xắn tay vào làm… nhưng ngay sau đó, tôi cố tình làm đúng một việc khiến cả căn nhà im bặt, không ai còn dám xem thường tôi nữa…

Vừa về ra mắt nhà bạn trai, tôi đã bị giao rửa cả núi bát sau bữa cỗ của gần 50 người. Tôi không hề than vãn, lặng lẽ xắn tay vào làm… nhưng ngay sau đó, tôi cố tình làm đúng một việc khiến cả căn nhà im bặt, không ai còn dám xem thường tôi nữa…

Cổng mở. Sân nhà đông nghịt. Ghế nhựa xếp thành dãy, giữa sân là mười mâm bày dọc, mỗi mâm năm sáu chén nước mắm còn dính vành ớt, rau hành vương vãi như những cái lá chưa kịp về vườn. Gần năm chục người. Tiếng nói chuyện trộn vào nhau thành một thứ đen đen như mực tàu pha đặc. Chưa kịp chào, đã có người búng tay:

— Ố, người yêu thằng Khoa về kìa! Vào bếp nhé em. Chậu bát chờ từ sáng rồi.

Một bàn tay cứng như móc áo đặt lên vai tôi, ấn nhẹ. Cô Thắm — chị họ anh Khoa — cười, môi dày bóng mỡ:
— Nhà này nề nếp. Con dâu tương lai thử sức cái coi. Mười mâm xong là xong phép!

Tôi ngẩn người, quay tìm Khoa. Anh lúng túng cười gượng, phẩy tay với ai đó, rồi ghé tai tôi:
— Ráng đi Vy, đừng để mẹ anh khó xử…

Tôi nhìn bà Lan — mẹ anh — từ xa. Bà mặc áo gấm, mày k-ẻ s;ắ:c, mặt không vui không buồn. Cụ Tằm, bà nội, ngồi ghế mây, mắt lấp lánh như hạt cườm đen cũ.

Tôi xắn tay. Nước trong chậu ấm lúc đầu, rồi nguội rất nhanh. Bọt xà phòng bồng bềnh, vỡ tan, lại dềnh lên, như kiểu người ta khen cho xong câu chuyện trên mâm. Bát và đĩa: đĩa bầu, đĩa lòng, bát men xanh, bát men trắng. Cũ. Rất cũ. Viền men loang như vết khói. Mặt men sáng kiểu bóng dầu — thứ bóng mà kỹ sư gốm nào cũng nổi da gà vì biết chì.

Tôi đưa tay, nhấc cái đĩa lòng lên ánh sáng. Mặt men rít dưới mút ngón tay, đáy in hàng chữ Bát Tràng méo méo. Tôi nhẹ nhàng đặt xuống mép chậu. Trượt.
“Choang!”

Cả bếp đứng hình một nhịp. Tôi cuối đầu:
— Con lỡ tay, để con đền.

Tôi nhấc lên cái thứ hai. Choang.

Rồi thứ ba. Choang.

Tôi ngẩng lên. Cả sân đã quay vào cửa bếp. Khoa xá:m mặt. Bà Lan nhổm dậy. Cụ Tằm vẫn ngồi, tay sờ sờ chuỗi hạt, không chớp mắt.

Tôi đứng thẳng, lau tay, nhìn thẳng vào mắt bà Lan rồi mở to vòi nước cho tiếng của tôi khỏi run:
— Con xin phép nói một lời. Con đã rửa nửa đống bát. Nửa còn lại, con đ:–ập. Không phải để hư, mà để………………..

— Không phải để hỗn, mà để cứu người nhà mình ạ.

Tôi cầm một mảnh gốm vừa vỡ lên, đưa thẳng về phía bà Lan và cụ Tằm. Đoạn gốm vỡ sắc lẹm, để lộ ra lớp xương đất bên trong đen xỉn, xốp nát và bốc lên một mùi hôi nồng của hóa chất ngấm lâu ngày.

— Con học ngành kỹ thuật hóa học, chuyên về silicat. Toàn bộ số bát đĩa men cổ này của nhà mình đều là loại gốm nung non tuổi, tráng loại men nhẹ lửa chứa hàm lượng chì và cadmium vượt mức cho phép cả trăm lần. Mọi người nhìn đi, mặt men đã bong tróc, bóng mỡ dầu thế này là chì đang thôi nhiễm trực tiếp vào thức ăn mỗi ngày. Nhà mình dùng hàng chục năm nay, tích tụ độc chất vào người, hèn gì…

Tôi liếc nhanh qua sắc mặt tái nhợt của Khoa, rồi nhìn thẳng vào cụ Tằm: — Hèn gì anh Khoa hay kể với con là cả nhà mình hay bị đau bụng kinh niên, người lúc nào cũng mệt mỏi, uể oải. Con định nói từ lúc mới vào, nhưng thấy mọi người đang vui. Giờ con đập đi, coi như con chịu tiếng ác, chịu phạt tiền, nhưng từ ngày mai con sẽ mua tặng cả nhà bộ gốm sứ nung sạch hoàn toàn để thay thế. Sức khỏe của bố mẹ, của cụ và các cô các bác… đáng giá hơn mười mâm bát đĩa nhiễm độc này nhiều ạ!

Cả căn nhà im bặt. Tiếng vòi nước chảy róc rách là âm thanh duy nhất còn sót lại.

Cô Thắm — người vừa nãy còn cười bóng mỡ — mặt cắt không còn giọt máu, nhìn chằm chằm vào mảnh bát vỡ trên tay tôi rồi lùi lại một bước. Bà Lan sững người, nhìn sang cụ Tằm. Cụ Tằm nheo nheo đôi mắt hạt cườm, nhìn thấu suốt vào mắt tôi, rồi bất ngờ cụ buông tiếng thở dài, gõ gõ cây gậy xuống nền gạch:

— Cha bố chị… Gan to đấy. Nhưng mà nó nói đúng đấy bà Lan ạ. Cái thân già này đau khớp dạ dày bao năm, uống đủ thứ thuốc không khỏi. Hóa ra là do cái đống “nề nếp” này à?

Cụ quay sang nhìn Khoa, giọng nghiêm khắc nhưng ánh mắt đã dịu đi vài phần: — Thằng Khoa, đứng đực ra đấy làm gì? Vào dọn mảnh vỡ với người yêu mày đi. Rồi mai chở nó đi sắm lại toàn bộ bát đĩa mới cho nhà này.

Bà Lan thở hắt ra một hơi, sắc mặt dịu lại, dù vẫn giữ nét nghiêm nghị của dâu trưởng nhưng đã chủ động bước xuống bếp, tắt vòi nước hộ tôi: — Thôi, con lên nhà rửa tay đi, để thằng Khoa dọn chỗ này. Trông mảnh khảnh mà bướng gớm. Nhưng… biết lo cho sức khỏe người khác thế là tốt.

Tôi mỉm cười, khẽ gật đầu chào rồi bước lên nhà. Khoa lí nhí chạy theo sau, vừa nể sợ vừa thán phục nhìn tôi. Giữa sân, mười mâm cỗ đầy áp lực ban nãy giờ bỗng nhẹ bẫng. Tôi biết, từ khoảnh khắc này, ở ngôi nhà này, không một ai dám xem tôi là đứa con dâu dễ bắt nạt nữa.