Bà nội luôn coi thường và hắt hủi mẹ tôi, 5 năm sau bố lấy vợ mới theo đúng ý bà nhưng chính bà lại là người sụp đổ

Trong ngôi nhà ngói ba gian nhuốm màu thời gian ở vùng quê ấy, không khí lúc nào cũng đặc quánh sự ngột ngạt, không phải vì khói bếp mà vì những ánh nhìn sắc lẹm của bà nội tôi. Bà ngồi trên chiếc ghế mây giữa sảnh, đôi mắt nheo lại đầy vẻ soi xét mỗi khi mẹ tôi đi ngang qua, ánh nhìn ấy giống như một lưỡi dao mỏng, cứa vào không gian những vệt dài khinh miệt. Với bà, sự tồn tại của mẹ trong căn nhà này là một vết nhơ, một sự lạc quẻ giữa dòng máu “danh giá” mà bà hằng tự hào về người con trai là sinh viên tỉnh lẻ.

Mẹ tôi vừa đi làm đồng về, đôi chân trần còn dính đầy bùn đất, mẹ vội vàng lách qua hiên nhà để vào bếp, cố gắng thu mình nhỏ nhất có thể để không lọt vào tầm mắt của “lệnh bà”. Nhưng bà nội đâu có để yên, bà hắng giọng, tiếng hắng giọng khô khốc và đầy uy lực khiến mẹ khựng lại giữa chừng, đôi vai gầy run nhẹ dưới lớp áo nâu sờn cũ. Bà nội cầm chiếc quạt nan, phe phẩy một cách quý phái giả tạo rồi cất giọng mỉa mai: “Cái loại đàn bà gì mà đi đến đâu là mùi bùn đất xộc lên đến đó, nhà này là cái chuồng heo hay sao mà cô cứ vác cái thân uế tạp ấy vào tận cửa chính?”

Mẹ tôi cúi đầu, bàn tay thô ráp với những kẽ móng tay đen nhẻm vì nhựa lúa và đất màu siết chặt lấy vạt áo, giọng lý nhí: “Con xin lỗi mẹ, con vào rửa ngay đây ạ.” Bà nội cười khẩy, một nụ cười không chạm đến mắt, chỉ đầy rẫy sự châm chọc: “Rửa? Cô có kỳ cọ đến nát cả da thì cái chất bần hàn nó cũng thấm vào tận xương tủy rồi, không sạch được đâu mà phí nước. Đúng là cái giống chân lấm tay bùn, học hành thì chữ tác đánh chữ tộ, chẳng hiểu con trai tôi nó mê mẩn cái gì ở cái loại người như cô.”

Những bữa cơm trong gia đình tôi chưa bao giờ là khoảng thời gian đầm ấm, mà thực chất là một phiên tòa không có hồi kết, nơi bà nội là thẩm phán và mẹ tôi là bị cáo vĩnh viễn không có quyền bào chữa. Một buổi chiều, mẹ kỳ công thịt con gà ta ngon nhất, hầm với sâm đất và ngải cứu thơm lừng, hy vọng chút hơi ấm thực phẩm có thể làm dịu đi cái lạnh lẽo trong lòng mẹ chồng. Mẹ bưng bát canh nóng hổi đặt xuống bàn, đôi tay sưng to vì làm việc nặng run rẩy đặt đôi đũa ngay ngắn cạnh bát cho bà, nhưng bà nội chỉ nhìn lướt qua bằng vẻ mặt ghê tởm.

Bà cầm thìa múc một chút nước dùng, nhấp môi rồi ngay lập tức nhổ toẹt xuống nền nhà, khuôn mặt nhăn nhúm như vừa nếm phải thuốc độc: “Cô cho tôi ăn cái thứ gì đây? Hôi mùi đất, dai như giẻ rách, cô định cho tôi ăn để tôi hóc xương mà chết sớm cho cô rảnh tay à? Người thành phố người ta ăn uống tinh tế, đâu có như cái loại thô tục, nấu nồi canh mà cứ như múc nước ao vào bát thế này.” Mẹ tôi đứng sững lại, nước mắt chỉ trực trào ra nhưng phải nuốt ngược vào trong, lời mỉa mai của bà như những cái tát nảy lửa giữa ban ngày.

Bố tôi ngồi đó, gương mặt trí thức với cặp kính cận dày cộm đầy vẻ mệt mỏi, ông gắp miếng thịt đặt vào bát bà rồi nói khẽ: “Mẹ à, vợ con đã vất vả cả chiều, mẹ không ăn thì thôi chứ đừng nói lời cay đắng thế.” Bà nội lập tức đập bàn, đôi mắt trợn trừng lên đầy vẻ thù hằn: “Anh giỏi rồi! Anh học cao hiểu rộng nên giờ anh quay lại dạy đời mẹ anh đấy à? Tôi nuôi anh bằng ấy năm để anh đi bênh vực cái loại đàn bà không biết lễ nghi này à? Hay nó bỏ bùa gì anh rồi, khiến anh quên mất cái thể diện của cái nhà này?”

*

Sự áp bức không chỉ dừng lại ở lời nói, nó len lỏi vào từng hành động nhỏ nhất của cuộc sống thường nhật, biến mẹ tôi thành một cái bóng vật vờ trong chính ngôi nhà của mình. Khi mùa đông chớm về, gió mùa đông bắc rít qua khe cửa, mẹ thức trắng ba đêm liền, dưới ánh đèn dầu leo lét để khâu cho bà nội chiếc quần bông dày dặn, mỗi mũi kim đều chứa đựng sự nhẫn nhịn và hy vọng được công nhận. Bàn tay mẹ bị kim đâm nát, máu rỉ ra thấm vào vải, mẹ vội lau đi vì sợ làm bẩn đồ của bà, nhưng nỗ lực ấy cuối cùng chỉ nhận lại sự sỉ nhục cay đắng.

Sáng hôm sau, khi mẹ thành kính dâng chiếc quần mới lên, bà nội chỉ dùng hai đầu ngón tay nhấc nó lên như cầm một vật bẩn thỉu, rồi ném thẳng vào góc giường bộn bề bụi bặm. Bà nhếch mép: “Đường kim mũi chỉ thế này mà gọi là may vá à? Xiêu vẹo, thô kệch y như cái bản mặt của cô vậy. Tôi mặc cái thứ này ra đường để người ta bảo nhà tôi mạt vận đến mức không mua nổi cái quần tử tế à? Đúng là đồ nhà quê, làm gì cũng phảng phất cái mùi thấp kém, cút ra ngoài cho tôi nhờ!”

*

Cao trào của sự chịu đựng nổ ra vào một ngày mưa tầm tã, khi bà nội phát hiện mẹ lén giấu mấy trăm tệ tiền bán rau dưới gầm tủ để định mua cho tôi bộ sách giáo khoa mới. Bà nội lôi mẹ ra giữa sân, dưới làn mưa lạnh buốt, bà vứt sấp tiền xuống bùn rồi gào lên: “A, hóa ra nhà này có trộm! Đồ đàn bà gian xảo, con trai tôi đi làm vất vả nuôi cái miệng cô, thế mà cô còn dám bòn rút tiền để tư lợi riêng à? Chắc lại định gửi về cho cái nhà ngoại nghèo rách mồng tơi của cô chứ gì?”

Mẹ tôi quỳ thụp xuống đất, hai tay ôm lấy chân bà, tiếng khóc nghẹn lại trong cổ họng: “Mẹ ơi, con xin mẹ, tiền đó là tiền con làm thêm bên ngoài, con định mua sách cho cháu…” Bà nội không chút thương xót, bà đạp mạnh một cái khiến mẹ ngã ngửa ra làn nước bẩn: “Sách với chả vở! Loại mẹ như cô thì dạy con được cái gì ngoài việc gian dối? Anh xem đi!” Bà quay sang bố tôi đang đứng chết lặng ở hiên nhà: “Anh thấy cái loại vợ anh chưa? Gian ngoa, thô kệch lại còn có thói tắt mắt. Anh còn giữ nó lại là anh tự hủy hoại tương lai của mình đấy! Tôi đã tìm cho anh cô Kiều Kiều ở phố, người ta vừa đẹp vừa có học, gấp vạn lần cái thứ rác rưởi này!”

Bố tôi, người đàn ông vốn dĩ nhu nhược và luôn bị ám ảnh bởi cái gọi là “hiếu đạo”, cuối cùng đã cúi đầu trước sức ép của bà nội và sự mệt mỏi của những cuộc tranh cãi triền miên. Ông nhìn mẹ tôi bằng ánh mắt vừa thương hại vừa xa cách, rồi lạnh lùng thốt ra những lời kết liễu một cuộc hôn nhân tám năm: “Chúng ta ly hôn đi, tôi không thể sống thế này mãi được. Cô đi đi, tìm nơi nào phù hợp với cô hơn cái nhà này.” Mẹ tôi không khóc nữa, sự tổn thương đã vượt quá giới hạn khiến trái tim mẹ bỗng chốc hóa đá, mẹ đứng dậy, lẳng lặng thu dọn vài bộ quần áo rách nát rồi bước đi trong màn mưa nhạt nhòa.

Ngày mẹ đi, bà nội đứng ở cửa, tay chống nạnh, nụ cười đắc thắng nở trên môi: “Đi rồi thì đừng có vác mặt quay lại đây cầu xin! Để xem cái loại chân lấm tay bùn như cô không có nhà này thì sống bằng cái gì, hay lại ra đường mà ăn xin!” Mẹ không quay đầu lại, dáng người nhỏ bé tan biến trong màu xám xịt của bầu trời, để lại sau lưng một gia đình bắt đầu mục nát từ bên trong mà không ai hay biết.

Chưa đầy nửa năm sau, cô Kiều Kiều – “nàng dâu thành phố” trong mơ của bà nội – bước vào nhà với những bộ váy áo lộng lẫy và mùi nước hoa nồng nặc. Bà nội ban đầu hãnh diện lắm, đi đâu cũng khoe khoang về sự cao sang của con dâu mới, nhưng thực tế tàn khốc bắt đầu hiện rõ ngay từ tuần đầu tiên. Kiều Kiều không bao giờ chạm tay vào việc nhà, cô ta ngủ đến trưa trật, dậy là đòi ăn ngon và nếu cơm không đúng ý, cô ta sẵn sàng hất đổ cả mâm cơm xuống đất trước mặt bà nội.

Một buổi trưa, bà nội nấu bát phở bò kiểu phố thị để chiều lòng con dâu, nhưng Kiều Kiều vừa nếm thử đã ném đôi đũa xuống sàn, giọng nói chói tai vang lên: “Bà già này, bà định đầu độc tôi bằng thứ nước dùng nhạt như nước ốc này à? Tôi đã bảo là tôi chỉ ăn đồ nhà hàng, loại người quê kệch như bà thì biết cái gì mà nấu nướng? Đúng là vừa già vừa vô dụng!” Bà nội sững sờ, đôi môi run rẩy: “Con… con sao lại nói với mẹ như thế? Mẹ đã cố gắng…” Kiều Kiều cười khẩy, ánh mắt đầy sự khinh miệt còn kinh khủng hơn bà nội từng dành cho mẹ tôi: “Mẹ cái gì? Bà chỉ là người làm không công trong cái nhà này thôi, không có tiền của tôi đổ vào thì cái nhà này rách nát từ lâu rồi. Im mồm đi và đi giặt đống quần áo kia đi, đừng để tôi phải cáu!”

Cuộc sống của bà nội biến thành địa ngục khi bố tôi cũng chẳng dám ho he gì trước cô vợ giàu có và sắc sảo này. Bà nội bị đẩy vào căn phòng tối tăm ở phía sau, quần áo phải tự giặt, cơm nước phải tự lo, thậm chí khi bà ốm nằm liệt giường, Kiều Kiều còn đứng ở cửa mỉa mai: “Ốm thì tự đi mà mua thuốc, đừng có rên rỉ làm tôi nhức đầu. Cái thứ người già chỉ biết ăn bám là giỏi, chết đi cho rộng đất!” Trong những cơn sốt hầm hập, bà nội bắt đầu mơ về người con dâu cũ, người đã từng thức trắng đêm chườm nóng cho bà, người đã từng nấu những bát cháo kê mềm mịn mà bà từng chê bai thậm tệ.

Bà nội bắt đầu hối hận, nỗi hối hận muộn màng gặm nhấm bà từng ngày khi bà nhận ra những kẽ móng tay đen nhẻm của mẹ tôi thực chất chứa đựng tình yêu thương chân thành nhất, còn sự hào nhoáng của Kiều Kiều chỉ là lớp vỏ của sự tàn độc. Một đêm đông lạnh giá, bà ôm chiếc quần bông cũ mà mẹ từng khâu, những đường chỉ xiêu vẹo giờ đây trở thành bằng chứng của một tấm lòng son sắt mà bà đã nhẫn tâm chà đạp. Bà bật khóc nức nở trong bóng tối: “Con ơi… mẹ sai rồi… mẹ thật sự hồ đồ quá rồi…”

Bố tôi thấy cảnh ấy, lòng cũng đau như cắt, ông nhận ra mình đã đánh mất báu vật quý giá nhất đời người chỉ vì sự sĩ diện hão huyền. Ông quyết định đi tìm mẹ tôi, hy vọng có thể sửa chữa lỗi lầm, nhưng khi đứng trước cổng ngôi nhà nhỏ ở làng bên, ông thấy mẹ đang cười đùa hạnh phúc bên một người đàn ông lực lưỡng nhưng hiền lành. Người đàn ông đó ân cần lau mồ hôi trên trán mẹ, nắm lấy đôi bàn tay thô ráp của mẹ mà hôn lên đó như thể đó là những viên ngọc quý. Bố tôi đứng lặng người, nhận ra rằng sự bình yên ấy là thứ mà gia đình ông không bao giờ còn xứng đáng có được nữa.

Tuy nhiên, cuộc đời vốn dĩ có những ngã rẽ bất ngờ để lòng tốt không bị vùi lấp hoàn toàn. Hai năm sau, cô Kiều Kiều bị phát hiện lừa đảo tiền bạc của bố tôi rồi bỏ trốn theo nhân tình, để lại một đống nợ nần và ngôi nhà trống hoác. Bà nội lúc này đã già yếu, nằm co quắp trong sự cô độc, nhưng đúng lúc ấy, mẹ tôi xuất hiện. Không phải để trả thù, cũng không phải để mỉa mai, mẹ mang theo một cặp lồng cháo nóng và bộ quần áo mới do chính tay mẹ khâu, bước vào ngôi nhà cũ.

Bà nội nhìn thấy mẹ, nước mắt tuôn rơi như mưa, bà định quỳ xuống xin lỗi nhưng mẹ đã nhanh tay đỡ lấy: “Mẹ đừng làm thế, chuyện cũ qua rồi. Con đến vì con vẫn còn nhớ mẹ là bà nội của con gái con.” Mẹ ở lại chăm sóc bà suốt một tuần, dọn dẹp lại căn nhà hoang tàn, nấu lại những món ăn mà năm xưa bà từng chê trách. Nhưng lần này, bà nội ăn từng thìa cháo với sự trân trọng tột cùng, mỗi miếng nuốt vào là một giọt nước mắt sám hối.

Kết thúc có hậu không phải là sự quay lại của một cuộc hôn nhân đã vỡ, mà là sự hòa giải của tâm hồn. Mẹ tôi trở về với mái ấm hạnh phúc thực sự của mình, nhưng mẹ đã tha thứ và để lại cho bà nội một chút hy vọng cuối đời. Bà nội từ đó thay đổi hẳn, bà thường xuyên giúp đỡ những người nghèo trong làng và mỗi khi có ai nhắc về mẹ tôi, bà đều tự hào nói bằng giọng nghẹn ngào: “Con dâu tôi đấy, nó là người có tâm hồn đẹp nhất mà tôi từng biết.” Nỗi đau năm xưa đã tan biến, nhường chỗ cho sự thanh thản, chứng minh rằng dù muộn màng, nhưng ánh sáng của lòng nhân ái luôn có thể sưởi ấm cả những trái tim băng giá nhất.

LƯU Ý: Tất cả nội dung câu chuyện trên chỉ mang tính chất giải trí, hư cấu. Không khuyến khích và cổ xúy bất cứ hành vi nào. Mọi sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên và không mang tính chất xúc phạm cá nhân, hay tập thể nào.