Trước lúc nhắm mắt, bố nắm chặt tay tôi, dặn đi dặn lại: “Toàn bộ di sản bố để lại cho con, nhưng tuyệt đối đừng để chồng con biết.” Khi ấy tôi chỉ nghĩ ông quá đa nghi. Thế nhưng đúng một năm sau, khi sự thật phơi bày, tôi mới thấm thía rằng lời dặn cuối cùng của bố đã cứu cả cuộc đời mình…
Trước lúc nhắm mắt, bố nắm chặt tay tôi, dặn đi dặn lại: “Toàn bộ di sản bố để lại cho con, nhưng tuyệt đối đừng để chồng con biết.” Khi ấy tôi chỉ nghĩ ông quá đa nghi. Thế nhưng đúng một năm sau, khi sự thật phơi bày, tôi mới thấm thía rằng lời dặn cuối cùng của bố đã cứu cả cuộc đời mình…
Sau ta..ng lễ, tôi tìm thấy trong ngăn kéo đầu giường của bố một mảnh giấy ông để lại.
Trên giấy chỉ có mấy dòng ngắn ngủi.
“Sổ tiết kiệm và chìa khóa căn nhà cũ đều để lại cho con.”
“Con hãy cất giữ thật kỹ, tạm thời đừng nói với Trần Việt.”
“Một năm sau, con sẽ tự hiểu.”
Tôi không nghĩ nhiều, cất mảnh giấy vào ngăn kéo rồi lấy cuốn sổ tiết kiệm ra.
Bố nói trong đó có 1.200.000 tệ, tôi mở ra nhìn con số, quả thật không sai.
Còn có chìa khóa căn nhà cũ, được làm bằng đồng, những rãnh chìa đã mòn đến mức hơi tròn nhẵn.
Khi còn sống, bố là giáo viên lịch sử trung học, cả đời sống thanh bạch.
Mẹ mất sớm, một mình bố nuôi tôi khôn lớn.
Số tiền này là khoản bố dành dụm hơn nửa đời người.
Tôi không hiểu tại sao bố lại trịnh trọng đến thế, còn nhất quyết yêu cầu tôi giấu Trần Việt.
Tôi và Trần Việt là bạn học đại học, yêu nhau bảy năm, kết hôn ba năm.
Anh làm công việc vận hành nền tảng trực tuyến, còn sau khi tốt nghiệp, tôi vào làm biên tập viên cho một nhà xuất bản.
Thu nhập của chúng tôi không cao, nhưng cộng lại vẫn đủ trả khoản vay mua nhà.
Trần Việt luôn rất kính trọng bố tôi.
Mỗi dịp lễ Tết, anh chưa bao giờ thiếu quà.
Trong nửa năm bố bị bệnh, anh đã xin nghỉ mấy lần để cùng tôi chạy tới chạy lui ở bệnh viện.
Mấy ngày trước lúc bố qua đời, Trần Việt thậm chí còn ngủ trên chiếc giường gấp ngoài hành lang bệnh viện, thức đến mức quầng mắt thâm xanh.
Một người chồng tốt như vậy, tại sao bố lại phải đề phòng anh?
Tôi nhét sổ tiết kiệm xuống đáy tủ quần áo, đè dưới một chiếc áo phao cũ của mình.
Tôi lại tìm một sợi dây, xỏ chìa khóa căn nhà cũ vào rồi đeo sát bên người.
Chiều hôm ấy, tôi xin nghỉ nửa ngày, một mình đến căn nhà cũ của bố.
Đó là một khu dân cư cũ, căn hộ ở tầng sáu, không có thang máy.
Hành lang chất đầy những thùng giấy cũ của hàng xóm.
Tôi dùng chìa khóa mở cửa.
Trong nhà nồng nặc mùi bụi bặm lâu ngày.
Đồ đạc của bố gần như vẫn còn nguyên.
Đồ nội thất đều phủ vải trắng.
Trên bàn làm việc trải một giáo án còn viết dở, cây b.út vẫn đặt trên nghiên mực.
Tôi ngồi trên chiếc ghế mây bố thường ngồi, ngẩn người một lúc rồi tiện tay kéo ngăn bàn ra.
Bên trong có những quyển bài tập bố từng chấm, mấy tấm ảnh cũ và một cuốn sổ tay bìa da bò.
Tôi lật xem.
Bên trong phần lớn là những ghi chép hằng ngày, chẳng hạn mua rau hết bao nhiêu tiền, ngày nào đi bộ mấy cây số.
Lật đến trang cuối cùng, trên đó chỉ có một dòng chữ, nét b.út hơi nguệch ngoạc.
“Hãy cẩn thận với người bên cạnh con, càng thân thiết càng phải đề phòng.”

Tim tôi như hụt mất một nhịp.
Đây không giống lời bố sẽ nói.
Cả đời bố luôn đối xử t.ử tế với mọi người, chưa từng nói xấu ai sau lưng.
Hơn nữa, “người bên cạnh” có thể là ai?
Là tôi hay Trần Việt?
Tôi siết c.h.ặ.t cuốn sổ, sống lưng bỗng lạnh toát.
Nhưng chẳng bao lâu sau, tôi lại tự thuyết phục mình.
Có thể lúc bệnh nặng, bố đã hồ đồ nên mới viết ra câu ấy, không thể coi là thật.
Tôi cất cuốn sổ vào túi, khóa cửa rồi trở về nhà.
Về đến nơi, tôi tháo sợi dây có chìa khóa ra, nhét vào túi chiếc áo phao cũ dưới đáy tủ quần áo.
Tối hôm đó, Trần Việt về sớm hơn bình thường, vừa bước vào cửa đã kêu đói.
Tôi xào hai món ăn.
Anh ăn rất ngon miệng, vừa ăn vừa kể chuyện ở công ty, nói vị giám đốc mới đến rất khó đối phó, cả ngày bắt họ sửa phương án.
Tôi vừa nghe vừa gắp cho anh một miếng thịt kho.
Anh ngẩng đầu mỉm cười với tôi, khóe miệng còn dính nước sốt, giống hệt chàng trai tôi quen thời đại học.
Khi ấy, cả hai chúng tôi đều ôn thi cao học trong thư viện.
Anh ngồi đối diện tôi, lần nào cũng làm cục tẩy lăn đến bên chân tôi như thể vô tình.
Đến lần thứ ba, tôi không nhịn được mà bật cười, hỏi anh có thể đổi cách khác không.
Tai anh đỏ bừng hồi lâu, cuối cùng mới nặn ra được một câu.
“Vậy anh có thể kết bạn WeChat với em không?”…
Khoảnh khắc ấy hiện về trong tâm trí khiến lòng tôi chùng xuống. Nhìn nụ cười ấm áp của Trần Việt lúc này, tôi tự cười bản thân mình quá nhạy cảm. Bố cả đời cẩn trọng, có lẽ lúc lâm bệnh nặng tâm lý hoang mang nên mới lo xa cho con gái như vậy. Tôi quyết định chôn giấu bí mật về cuốn sổ tiết kiệm và căn nhà cũ, tiếp tục quay về với nhịp sống bình thường.
Thế nhưng, thời gian trôi qua, những điểm bất thường bắt đầu xuất hiện – nho nhỏ, âm thầm nhưng đủ để gieo vào lòng tôi những hoài nghi.
Khoảng ba tháng sau táng lễ của bố, Trần Việt đột nhiên quan tâm khác thường đến di sản của ông. Một buổi tối, khi hai vợ chồng nằm trên giường, anh giả vờ như vô tình hỏi: – Em này, bố cả đời làm giáo viên, lại sống tiết kiệm như thế, chắc cũng để lại cho em chút ít chứ? Hay là tiền viện phí đợt rồi dùng hết rồi?
Tôi thót tim, cố giữ giọng bình thản: – Bố chữa bệnh tốn kém lắm anh, tích góp cả đời cũng chỉ đủ chi trả viện phí với lo hậu sự thôi.
Trần Việt chớp mắt, ánh mắt lóe lên một tia thất vọng rất nhanh nhưng không qua được mắt tôi. Anh ôm lấy tôi, thở dài: – Anh hỏi thế vì dạo này công ty đang cắt giảm nhân sự, dự án của anh gặp khó khăn. Anh chỉ lo sau này kinh tế khó khăn thì hai đứa vất vả thôi.
Nếu là trước đây, tôi sẽ tin ngay. Nhưng từ hôm đó, tôi bắt đầu để ý đến những hành vi của anh.
Tôi phát hiện Trần Việt dạo này hay lén lút nghe điện thoại vào ban đêm. Anh bắt đầu đặt mật khẩu điện thoại mới, thỉnh thoảng lại lục lọi tủ quần áo của hai vợ chồng với lý do “tìm đồ cũ”. Có lần đi làm về sớm, tôi bắt gặp anh đang đứng trước tủ quần áo, tay cầm chiếc áo phao cũ của tôi – nơi tôi giấu cuốn sổ tiết kiệm.
Thấy tôi vào, anh giật mình làm rơi chiếc áo xuống đất, mặt cắt không còn một giọt máu, cười trừ chống chế: “Anh… anh định đem áo mùa đông đi giặt khô.”

Tim tôi đập liên hồi. Lời dặn của bố lại vội vã ùa về trong tâm trí. Tôi vội vàng lén chuyển cuốn sổ tiết kiệm và chìa khóa sang gửi ở két sắt an toàn của ngân hàng ngay ngày hôm sau.
Và rồi, mốc thời gian tròn một năm ngày bố mất trôi qua.
Đúng ngày giỗ đầu của bố, tôi nghỉ làm để lên chùa cầu an cho ông. Trần Việt nói công ty có cuộc họp khẩn cấp nên không thể đi cùng, bảo tôi đi một mình rồi tối anh sẽ về sớm thắp hương.
Trưa hôm đó, khi đang ở chùa, tôi nhận được điện thoại từ cô hàng xóm ở khu nhà cũ của bố: – Băng à? Con có ở nhà cũ không đấy? Cô thấy có mấy người lạ mặt cùng với một người giống chồng con đang dắt thợ khóa đến phá cửa nhà bố con đấy! Họ bảo là chủ mới đến tiếp quản nhà!
Cả người tôi run bắn lên. Tôi vội vã bắt taxi chạy xộc về căn nhà cũ của bố ở tầng 6.
Khi bước lên đến nơi, cánh cửa gỗ quen thuộc đã bị phá bung. Bên trong nhà, Trần Việt cùng một người đàn ông lạ mặt mặc vest đen đang đứng kiểm kê đồ đạc.
Thấy tôi xuất hiện, Trần Việt giật phắt người, gương mặt lộ rõ sự bàng hoàng: – Em… sao em lại ở đây?
Tôi nhìn anh, giọng run run vì phẫn nộ: – Anh đang làm cái gì ở nhà của bố em thế này?
Người đàn ông mặc vest bước lại gần, đưa ra một tờ giấy hợp đồng: – Cô là con gái ông cụ à? Chồng cô đã dùng căn nhà này và cam kết tài sản thừa kế của vợ để thế chấp vay nóng bên tôi 2 tỷ đồng từ 8 tháng trước. Hôm nay đã quá hạn trả nợ, anh ta không có tiền trả nên thỏa thuận gán căn nhà này cho chúng tôi.
Tôi quay sang nhìn Trần Việt. Gương mặt người chồng 7 năm yêu nhau, 3 năm nghĩa vợ chồng giờ đây xa lạ và đáng sợ đến tột cùng.
Trần Việt ngã khuỵu xuống đất, vội vàng bò đến ôm lấy chân tôi, khóc lóc thảm thiết: – Em ơi! Anh xin lỗi! Anh dại quá em ơi! Năm ngoái anh nghe lời bạn bè đầu tư chứng khoán và tiền ảo bị lừa sạch. Anh còn nợ nần chồng chất ngoài xã hội đen… Anh biết bố thế nào cũng để lại cho em khoản tiền tiết kiệm lớn và căn nhà này. Anh định dùng nhà thế chấp tạm rồi lấy tiền tiết kiệm của bố em đập vào trả nợ… Em cứu anh với! Em lấy sổ tiết kiệm ra trả nợ giúp anh đi, không họ đe dọa chặt tay anh mất!
Tôi bàng hoàng lùi lại một bước, cay đắng đến mức không thể rơi nổi một giọt nước mắt.
Thì ra là vậy.
Thì ra sự ân cần, chăm sóc của anh trong những ngày bố tôi nằm viện, những đêm anh thức trắng ngoài hành lang bệnh viện… không phải vì hiếu thảo, mà là vì anh ta đang chờ đợi khoản di sản của bố tôi để gỡ gạc nợ nần.
Bố tôi – bằng sự trải đời và sự tinh tường của một người thầy giáo già – đã nhìn thấu sự tham lam, dối trá ẩn sau ánh mắt của Trần Việt trong những ngày cuối đời trên giường bệnh. Bố đã thấy anh ta lén xem giấy tờ, lục lọi đồ đạc của bố ngay cả khi ông chưa trút hơi thở cuối cùng.
Ông biết nếu giao tài sản cho tôi lúc đó, sự ngây thơ và tình yêu mù quáng của tôi sẽ khiến tôi giao trọn toàn bộ tích góp cả đời của ông cho một kẻ cờ bạc, nợ nần, để rồi cuối cùng tôi sẽ trắng tay và gánh nợ cùng hắn.
Bố bắt tôi đợi một năm – khoảng thời gian vừa đủ để đống nợ nần của Trần Việt vỡ lở, vừa đủ để bản chất thật của anh ta phải tự phơi bày ra ánh sáng mà anh ta không thể che giấu được nữa.
Tôi nhìn người đàn ông đang dập đầu van xin dưới chân mình, tháo chiếc nhẫn cưới trên tay thả rơi xuống sàn gạch đầy bụi bặm.
– Trần Việt, anh tự làm thì tự chịu. Căn nhà này thuộc di sản riêng của bố tôi để lại cho tôi, anh không có quyền thế chấp hay bán nó. Hợp đồng thế chấp của anh là giả mạo chữ ký và bất hợp pháp, anh đi mà làm việc với công an và chủ nợ.
Tôi quay sang nói với người đòi nợ: – Tôi sẽ báo công an về hành vi xâm nhập bất hợp pháp và hủy hoại tài sản. Các người muốn đòi nợ thì tìm đúng người đứng tên vay.
Nói rồi, tôi quay lưng bước đi, mặc kệ tiếng gào khóc, van xin thảm thiết của Trần Việt vang vọng khắp hành lang u tối.
Ngồi trên xe trở về, tôi lấy sợi dây chuyền có chiếc chìa khóa đồng của bố ra, áp chặt vào tim. Nước mắt tôi lúc này mới lã chã rơi xuống.
Bố đã đi xa, nhưng tình yêu thương và sự minh triết của người vẫn ở lại, che chở cho con gái trước giông bão cuộc đời. Lời dặn cuối cùng ấy không phải là sự đa nghi, mà là tấm khiên vững chãi nhất giúp tôi nhìn rõ bản chất của một kẻ dối trá, tự tay giải thoát mình khỏi một bi kịch hôn nhân kéo dài.